De afgelopen jaren is de belangstelling van investeerders in crypto-assets fors gegroeid. Hetzelfde geldt voor het aantal aanbieders van aan crypto-assets gelieerde diensten; en al meer dan één miljoen Nederlanders bezitten cryptomunten. Onrust op de huidige markt wordt veroorzaakt door koersdruk op een groot aantal cryptovaluta, waaronder zelfs stablecoins (een crypto-asset, meestal gelieerd aan een stabiele valuta, in principe gedekt door onderpand). Europese toezichthouders volgen deze ontwikkelingen op de voet.

Als onderdeel van het Digital Finance -pakket, dat ervoor moet zorgen dat de financiële sector in Europa klaar is voor de toekomst, heeft de Europese Commissie daarom een voorstel gedaan voor de Markets in Crypto-Assets Regulation (MiCAR). MiCAR heeft vier doelstellingen:

  1. creëren van rechtszekerheid,
  2. ondersteunen en bevorderen van innovatie,
  3. beschermen van consumenten en beleggers en
  4. waarborgen van financiële stabiliteit. 

MiCAR reguleert aanbieders van crypto-assets en partijen die diensten in crypto-assets verlenen. Crypto-assets die als financieel instrument kwalificeren onder MiFID II en elektronisch geld wanneer dit geen e-money token is, vallen niet onder de reikwijdte van de MiCAR. 

Invloed op financiële instellingen

MiCAR kent een aantal belangrijke uitzonderingen voor reeds gereguleerde partijen. Voor zowel banken als beleggingsondernemingen kan MiCAR invloed hebben op de wijze waarop de huidige dienstverlening georganiseerd is. In het bijzonder wanneer zij diensten willen verlenen met betrekking tot crypto-assets. 

Banken zijn uitgezonderd van de verplichtingen volgens MiCAR, behalve voor het uitgeven van asset-referenced tokens. Ze moeten in dat geval voldoen aan aanvullende transparantieverplichtingen en vereisten voor onderpand. 

Beleggingsondernemingen met een MiFID II-vergunning zijn uitgezonderd van MiCAR wanneer zij diensten in crypto-assets aanbieden die gelijkwaardig zijn aan de diensten waarvoor zij deze MiFID II-vergunning verkregen hebben. Wel zullen zij moeten voldoen aan additionele prudentiële eisen. 

Voor zowel banken als beleggingsondernemingen geldt dat registratie in het ESMA-register verplicht is. Daarnaast moeten zij kenbaar maken in welke landen deze crypto-assets gerelateerde diensten door hen worden aangeboden.

De wetgeving in MiCAR en MiFID II kent overeenkomsten voor het exploiteren van handelsplatformen en het verlenen van beleggingsdiensten; onder andere met betrekking tot rechtspersoonlijkheid, interne organisatie, beheersmaatregelen en prudentiële vereisten. Een belangrijk verschil is de toegang tot het handelsplatform. Platformen met een MiCAR-vergunning zijn direct toegankelijk voor iedereen, maar platformen met een MiFID II-vergunning zijn voor consumenten alleen toegankelijk via een broker.  MiCAR stelt daarom aanvullende eisen aan handelsplatformen ter bescherming van de consument.

Hoe verder?

Op 14 maart 2022 heeft de Commissie Economische en Monetaire Zaken (ECON) van het Europees Parlement een gewijzigd conceptwetsvoorstel aangenomen. Over dit wetsvoorstel moet nog onderhandeld worden in de ‘triloog’ tussen de Europese Commissie, de Europese Raad en het Europees Parlement voordat het definitief wordt goedgekeurd. MiCAR zal naar verwachting in 2024 in werking treden. Met deze eerste publicatie over MiCAR laten wij zien dat dit aanstaande regime niet alleen interessant is voor partijen die diensten met betrekking tot crypto-assets verlenen of dat overwegen, maar ook voor partijen die reeds over een MiFID II-vergunning beschikken. Wij zullen de ontwikkelingen rondom MiCAR op de voet volgen en u middels publicaties op de hoogte houden.