close
Share with your friends

B+R w sektorze motoryzacyjnym

B+R w sektorze motoryzacyjnym

W najnowszym światowym rankingu 2500 przedsiębiorstw z największymi wydatkami na B+R w 2017 r. sektor motoryzacyjny odgrywa znaczącą rolę – jako całość utrzymuje swoją pozycję na 3 miejscu, wyprzedzany nieznacznie przez sektor urządzeń IT oraz sektor farmaceutyczny i biotechnologiczny. Volkswagen, ubiegłoroczny lider wydatków na B+R, tym razem znalazł się na trzecim miejscu (13,135 mld EUR), Daimler na 10 miejscu (8,66 mld EUR, wzrost z pozycji 12), Toyota na 12 miejscu (7,85 mld EUR, wzrost z pozycji 13), Ford na 14 miejscu (6,67 mld EUR, wzrost z pozycji 15, wyprzedzając Facebooka), BMW na miejscu 17 (6,10 mld EUR), GM na 18 miejscu (6,08 mld EUR, spadek z pozycji 11) a Robert Bosch na 20 miejscu (5,58 mld EUR).

Radosław Ciechański KPMG w Polsce

menedżer, dział doradztwa podatkowego, zespół ulg i dotacji

KPMG in Poland

Kontakt

Powiązane treści

Branża motoryzacyjna jest również jednym z filarów europejskiej gospodarki oraz jednym z liderów w zakresie prac badawczo-rozwojowych oraz wdrażania innowacji. W Europie, pod względem wydatków na B+R, sektor motoryzacyjny znajduje się na pierwszym miejscu, znacznie wyprzedzając takie sektory jak farmacja i biotechnologia oraz przemysł maszynowy, a także lotnictwo i obrona.

Najwięksi inwestorzy B+R z podziałem na kraje (Europa)

Najwięksi inwestorzy B+R z podziałem na kraje (Europa)

Branża motoryzacyjna jest również jednym z filarów europejskiej gospodarki oraz jednym z liderów w zakresie prac badawczo-rozwojowych i wdrażania innowacji. W Europie, pod względem wydatków na B+R, sektor motoryzacyjny znajduje się na pierwszym miejscu, znacznie wyprzedzając takie sektory jak farmacja i biotechnologia, sektor urządzeń IT, przemysł maszynowy, a także lotnictwo i obronę.

Najwięksi inwestorzy B+R z podziałem na kraje (Europa)

Spoglądając na specjalizacje sektorowe w nakładach na B+R pod kątem regionalnym (USA, EU, Chiny, Japonia) można zauważyć pewne różnice. W UE podział nakładów na sektory wygląda następująco: ICT 20,1%, zdrowie 22,4%, ale aż 30,5% w motoryzacji, w przeciwieństwie do Stanów Zjednoczonych, gdzie ICT to 51,4%, zdrowie 26,7%, a tylko 7,8% w motoryzacji. W Japonii rozkład jest podobny jak w UE, ICT 24,9%, w przemyśle samochodowym 30,8%, ale tylko 12,4% w zdrowiu. Struktura nakładów na B+R w Chiny podobna jest natomiast do USA, ICT 44,7%, motoryzacja 11,4%, ale tylko 3,4% na zdrowie.

Ogólnoświatowy wzrost nakładów na B+R w latach 2017/18 był napędzany przez sektor technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz sektor zdrowia. Od 2009 r. najwyższy wzrost nakładów na B+R widoczny jest w usługach ICT, a następnie w sektorze motoryzacyjnym i sektorze urządzeń ICT. Bardzo wyraźne są również tendencje i trendy regionalne - firmy amerykańskie zwiększają swój udział w globalnym sektorze usług ICT wraz z jego redukcją w UE, podczas gdy udział przedsiębiorstw unijnych w przemyśle motoryzacyjnym wzrósł wraz z ich spadkiem w USA.

W UE liderem wzrostu nakładów B+R były firmy motoryzacyjne, takie jak Daimler (15%), BMW (18%) i Peugeot (24%). Co ciekawe, jedne z najniższych wyników (czyli spadek nakładów na B+R) zanotował Volkswagen (-4%). Mimo tego dalej zachowuje on pozycję lidera pod względem wydatków na B+R. Warto przy tym zauważyć, że w przypadku niektórych z tych firm, zmiana wydatków na B+R wynika z dokonanych przejęć - w połowie 2017 r. Peugeot kupił GM Europe (Vauxhall / Opel), przejęcie Fale Automotive przez Valeo, czy Aptiv jako część Delphi Automotive, po podziale na dwie odrębne firmy - to jest powód obniżenia o 26,5%.
 

Największe wzrosty i spadki B+R wśród przedsiębiorstw  UE w 2017/18

Duża liczba unijnych przedsiębiorstw w czołówce rankingu nakładów B+R na świecie pozostaje stabilna w czasie. W roku 2017 2 firmy znajdują się w pierwszej dziesiątce, 18 firm w pierwszej 50 i 32 firmy w pierwszej setce.W pierwszej setce firm z największymi nakładami na B+R liczba firm z UE i spoza UE jest podobna dla sektora samochodowego (11 do 9) oraz przemysłu lotniczego i obronnego (po 2), jednak zdecydowaną różnicę widać w branży ICT (5 vs 29) i zdrowia (10 vs 17).

Na całym świecie nastąpiła istotna zmiana sektorowa jeśli chodzi o branże wiodące w nakładach na B+R. Różnice przedstawia poniższy wykres.
 

Źródło: The 2018 EU Industrial R&D Investment Scoreboard. European Commission, JRC/DG RTD.
Ewolucja globalnego udziału B+R w sektorach przemysłowych

Przedsiębiorstwa unijne wzmocniły swoją specjalizację w sektorach średnio-zaawansowanych technologicznie, zwiększając wkład w globalnych nakładach B+R w dziedzinie motoryzacji o ponad 6 punktów procentowych. Z drugiej strony jednak zmniejszyły swój udział w globalnych nakładach B+R w ICT o ponad 8 punktów procentowych, a w mniejszym stopniu w sektorach niskich technologii i chemikaliów – patrz wykres poniżej.

Źródło: The 2018 EU Industrial R&D Investment Scoreboard. European Commission, JRC/DG RTD.

Autonomiczne pojazdy elektryczne

Elektryczne pojazdy drogowe. Coraz więcej B+R obejmuje prace nad pojazdami elektrycznymi (EV) i ich autonomicznością. Większość firm motoryzacyjnych ma już w ofercie lub testuje pojazdy elektryczne. Niektóre z nich pojazdów zawierają rozwiązania związane z autonomicznością, w innych testowane są nowe rodzaje baterii i zasilania. Tesla pracuje nad obniżeniem kosztów baterii, inwestując wraz z Philips w pierwszą gigafabrykę baterii - w sierpniu 2018 r. produkcja osiągnęła poziom 20 GWhr w sierpniu 2018 roku i będzie wzrastać do 35 GWhr wraz z dalszą rozbudową. Pięć chińskich firm produkujących akumulatory również buduje gigafabryki, a dwie największe, Contemporary Amperex Technology (CAT) i BYD będą miały moce 24 GWhr. Do 2020 roku BYD planuje podwojenie mocy zakładu. Zarówno BMW, jak i Volkswagen zamówiły akumulatory od CAT. Co najmniej siedem nowych gigafabryk akumulatorów ma zostać otwartych w Europie do 2020 roku. Niektórzy nowi uczestnicy rynku EV, tacy jak Dyson, planują używać nowych baterii, ale nie ma jeszcze wiarygodnych danych na temat wydajności takich akumulatorów.

Globalna sprzedaż samochodów elektrycznych przez pierwsze pięć miesięcy 2018 roku wyniosła 598 tys., co stanowi wzrost o 71% w stosunku do roku 2017. Szacuje się, iż globalna sprzedaż pojazdów elektrycznych przekroczyła milion w roku 2017, z czego dwie trzecie to czysta pojazdy elektryczne. Oczekuje się, że światowa sprzedaż wzrośnie do 4,5 miliona w roku 2020 (5% światowej sprzedaży lekkich pojazdów) i prawie 60 milionów w 2040 roku. Chiny są na pozycji lidera z większą sprzedażą niż Europa i USA łącznie, a 94% z tych pojazdów jest produkowanych w Chinach. Jeśli chodzi o rynek USA to niskie ceny paliwa oraz długie dystanse do pokonywania zmniejszają przewagę pojazdów elektrycznych oraz są czynnikiem hamującym ich sprzedaż w USA.

Autonomiczna jazda. Waymo, spółka zależna Alphabet, jest liderem technologicznym spośród firm pracujących nad autonomicznymi systemami kierowania. Firma od dziesięciu lat testuje swoje samochody bez kierowcy. Ich flota, licząca ok 600 pojazdów, zarejestrowała ponad 10 milionów mil na drogach publicznych w 25 miastach USA i okolicach. Alphabet nie ujawnia swoich całkowitych inwestycji, ale eksperci branżowi oceniają je ponad 1 miliard dolarów. Również GM jest zaawansowane w swoich pracach. Rozwiązania zastosowane przez Waymo pozwalały na tylko jedną interwencję kierowcy na 5000 mil autonomicznej jazdy próbnej w porównaniu do 1250 mil u GM i innych firm samochodowych w zakresie od 1 na 200 mil do 80 na 100 mil. Firmy samochodowe często podejmują współpracę, aby przyspieszyć rozwój technologii autonomicznych. Na przykład, Honda utworzyła spółkę z GM w celu opracowania pojazdów autonomicznych do masowej produkcji. Podobną kooperację podjęło Waymo z FiatChrysler, a także z JaguarLandRover. Pierwsze zastosowanie autonomicznych pojazdów, robo-taxi Waymo w Phoenix w Arizonie, uruchomiono pod koniec 2018 roku.

Trzy najlepsze sektory według poziomu inwestycji w badania i rozwój dla każdego regionu/kraju obejmują:

  • 67% w UE (samochody i inny transport 31%, sektor zdrowia 22% i producenci ICT 13%).
  • 79% w USA (sektor zdrowia 27%, producenci ICT 26% i usługi ICT 26%).
  • 63% w Japonii (samochody i inny transport 31%, producenci ICT 20% i przemysł zdrowia 12%).
  • 59% w Chinach (producenci ICT 33%, samochody i inny transport 11%, a usługi ICT 15%).
     
Source: The 2018 EU Industrial R&D Investment Scoreboard, European Commission, JRC/DG RTD.

1000 największych firm badawczo-rozwojowych w UE zainwestowało 206,3 mld euro, czyli o 5,4% więcej niż przed rokiem.

Firmy niemieckie wniosły największy wkład w wyniki próby 1000 UE. Zwiększyły one B+R o 6,3%, a sprzedaż netto o 6,5%. Wyniki te w dużym stopniu odzwierciedlają wyniki niemieckich firm w sektorze dużych samochodów w Chinach (5,7% w sektorze badań i rozwoju oraz 6,3% w sprzedaży netto). W rzeczywistości pięć czołowych niemieckich firm motoryzacyjnych odpowiada za 45% wszystkich niemieckich badań i rozwoju w UE1000. Firmy z tego sektora wykazujące najwyższy wzrost w zakresie badań i rozwoju to Daimler i BMW.
Firmy z siedzibą w Wielkiej Brytanii zwiększyły B+R o 6,9%, ale wykazały duży wzrost sprzedaży netto (16,3%), głównie ze względu na wpływ ceny ropy naftowej na firmy takie jak SHELL i BP. Największy wkład w rozwój B+R miały firmy z różnych sektorów, np. GLAXOSMITHKLINE, LLOYDS, SHIRE, VODAFONE, ROLLS-ROYCE.

Firmy z Francji zwiększyły B + R o 8,2%, a sprzedaż o 9,1%. Wśród tych firm największy udział w rozwoju badań i rozwoju pochodzi z sektora samochodowego (PEUGEOT, RENAULT, VALEO), producentów ICT i zdrowia (np. SCHNEIDER i SANOFI). Jak wspomniano we wcześniejszych rozdziałach, wzrost przychodów z prac badawczo-rozwojowych Peugeota, Valeo i Schneidera skorzystał z ostatnich przejęć.

Jeśli chodzi o Polskę, to zgodnie z danymi GUS, W 2017 r. nakłady krajowe brutto na działalność B+R wyniosły 20,6 mld zł i wzrosły w stosunku do poprzedniego roku o 14,7%. Udział B+R w PKB, osiągnął poziom 1,03% (w 2016 r. – 0,97%). Największy udział w nakładach na B+R miały przedsiębiorstwa, które przeznaczył na B+R 13,3 mld zł, co stanowiło 64,5% nakładów wewnętrznych na działalność B+R. Przedsiębiorstwa z sektora motoryzacyjnego sklaryfikowanego kodami z grupy PKD 29 (PRODUKCJA POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH, PRZYCZEP I NACZEP, Z WYŁĄCZENIEM MOTOCYKLI) na działalność innowacyjną przeznaczyły 3,68 mld PLN a na działalność B+R 1,54 mld PLN.

Przedstawione dane kolejny raz potwierdzają ścisłe powiązanie sektora motoryzacyjnego z pracami B+R. Polskie firmy muszą postawić na innowacje i B+R aby utrzymać się na tak konkurencyjnym rynku. Tym bardziej, że branża motoryzacyjna przechodzi obecnie istotny proces transformacji. Nowe technologie i trendy powodują, że nie wystarczy produkować pojazdy wysokiej jakości – trzeba zmieniać i dostosowywać do nowych warunków cały proces projektowania, wytwarzania i sprzedawania.

Problemem, który wciąż stanowi barierę dla wzrostu konkurencyjności polskiej gospodarki w sektorze branży motoryzacyjnej jest ograniczona liczba konkurencyjnych i innowacyjnych rozwiązań, tworzonych przez polskie ośrodki naukowe i przedsiębiorstwa.
 

Na problem ten składają się następujące przyczyny:

  • Krajowe firmy branży motoryzacyjnej wykazują niskie zainteresowanie prowadzeniem i finansowaniem prac B+R nakierowanych na innowacje. Przede wszystkim wynika to ze słabej kondycji finansowej krajowych firm MSP sektora motoryzacyjnego w porównaniu do firm europejskich i światowych, przy wysokich kosztach procesu wdrożenia nowych technologii i wyrobów. Duże przedsiębiorstwa sektora motoryzacyjnego w Polsce, ze względu na powiązania kapitałowe, z założenia prowadzą prace B+R poza granicami Polski. Sytuację dodatkowo pogarsza mała efektywność współpracy przedsiębiorstw sektora motoryzacyjnego z polskimi ośrodkami naukowo-badawczymi dysponującymi nowoczesną infrastrukturą badawczą i wysoko wykwalifikowaną kadrą badawczą.
  • Polscy przedsiębiorcy często decydują się na skorzystanie z gotowych innowacyjnych produktów rynkowych (zakup licencji, itp.) z zagranicy, gdyż prowadzenie własnej działalności B+R nie gwarantuje uzyskania innowacyjnych rozwiązań, a przez to wiąże się z wysokim ryzykiem finansowym.
  • Mało dynamiczny rozwój polskich ośrodków naukowych działających w obszarze motoryzacji, wynikający z niewystarczających środków na finansowanie prac (w tym zakupu i wytworzenia nowoczesnej infrastruktury badawczej) związanych z opracowywaniem innowacyjnych rozwiązań B+R oraz ograniczonej współpracy ośrodków naukowych z przedsiębiorcami i innymi ośrodkami naukowymi w kraju i zagranicą. Prowadzi to do ograniczenia liczby przedsięwzięć badawczych, w zakresie innowacyjnych rozwiązań, prowadzonych w Polsce.

Rozwiązaniem tych problemów może być skorzystanie z dostępnych źródeł wsparcia działalności innowacyjnej, w formie ulg lub dotacji.

W 2019 roku przedsiębiorcy będą mogli wziąć udział w kilku konkursach o dotacje związane z prowadzoną działalnością B+R:
 

1.1.1 POIR Szybka Ścieżka

Termin naboru wniosków

I termin: od 1 kwietnia do 1 lipca 2019 r.
II termin: od 16 września do 16 grudnia 2019 r.

O wsparcie ubiegać się będą mogli przedsiębiorcy (MŚP i duże przedsiębiorstwa) oraz konsorcja w regionach słabiej rozwiniętych (poza województwem mazowieckim).

1.1.1 POIR Szybka Ścieżka – MŚP posiadające certyfikat Seal of Excellence

Termin naboru wniosków

Od 1 kwietnia do 29 listopada 2018 r.
O wsparcie ubiegać się będą mogły MŚP posiadające certyfikat Seal of Excellence w regionach słabiej rozwiniętych.
 

2.1 Wsparcie inwestycji w infrastrukturę B+R

Termin naboru wniosków

Od 11 marca do 30 kwietnia 2019 r.

Wsparcie tworzenia lub rozwoju centrów B+R poprzez inwestycje w aparaturę, sprzęt, technologie i inną niezbędną infrastrukturę, która służyć będzie prowadzeniu prac B+R.
 

3.2.1 POIR Badania na rynek

Termin naboru wniosków

I termin: od 25 marca do 8 maja 2019 r.
II termin: od 1 do 31 października 2019 r.

O wsparcie ubiegać się będą mogły MŚP, a dofinansowaniu będą podlegały projekty dotyczące wdrożenia wyników prac B+R, prowadzących do wprowadzenia na rynek nowych bądź znacząco ulepszonych produktów (wyrobów lub usług).
 

3.2.2 POIR Kredyt na innowacje technologiczne

Termin naboru wniosków:

Od 8 października 2018 r. do 26 kwietnia 2019 r.

O wsparcie ubiegać się mogą MŚP, a kierowane ono jest na projekty inwestycyjne dotyczące wdrożenia innowacji technologicznych.
 

4.1.4 POIR Projekty aplikacyjne

Termin naboru wniosków

Od 4 marca do 30 kwietnia 2019 r.
O wsparcie ubiegać się będą mogły konsorcja przedsiębiorców z jednostkami naukowymi.
 

Ulga podatkowa na B+R

Koszty poniesione w 2018 (jak i w 2016 oraz 2017) roku na prace B+R umożliwiają uzyskanie premii w postaci dodatkowego odliczenia kosztów kwalifikowanych od podstawy opodatkowania i tym samym zmniejszenia podatku do zapłaty.

Podatkowa ulga na działalność B+R może być powszechnie wykorzystywana przez przedsiębiorców. Jej zalety to:

  • kumulatywne odliczenie z premią kosztów kwalifikowanych za cały rok podatkowy w rocznej deklaracji;
  • brak konkursów jak w przypadku dotacji;
  • odliczanie kosztów już poniesionych (w tym możliwość zastosowania ulgi B+R do roku 2016 w drodze korekty deklaracji);
  • brak ograniczenia co do branży, rodzaju projektów B+R czy też poziomu innowacyjności.
     

Innovation Box – nowy instrument wsparcia innowacji

Wprowadzenie od 1 stycznia 2019 roku preferencyjnego opodatkowania dochodów generowanych przez prawa własności intelektualnej (tzw. IP BOX, Innovation Box) należy traktować jako komplementarny element i „zamknięcie” łańcucha wspierania innowacji. Celem Innovation Box jest wspieranie przedsiębiorców rozwijających nowe lub ulepszone produkty, procesy, technologie, umożliwiając im czerpanie dodatkowych korzyści podatkowych z tytułu realizowania działalności B+R oraz komercjalizowania jej wyników.

Nowy instrument umożliwia zastosowanie preferencyjnej 5 proc. stawki podatku dochodowego od dochodów generowanych przez prawa własności intelektualnej. Im większy będzie poziom zaangażowania w wytworzenie, rozwinięcie lub ulepszenie innowacji (tj. w działalność B+R dotyczącą prawa własności intelektualnej) tym większa będzie potencjalna do osiągnięcia korzyść podatkowa. Preferencyjna stawka ma zastosowanie przez cały okres ochrony prawa własności intelektualnej.

Obecnie obowiązujące przepisy szeroko definiują działalność B+R, co pozwala przedsiębiorcom zakwalifikować koszty wszelkich prac polegających na nabywaniu, łączeniu i wykorzystywaniu dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności z dziedziny nauki, technologii i działalności gospodarczej oraz innej wiedzy i umiejętności do planowania produkcji oraz tworzenia ulepszonych produktów, procesów i usług. Prawo do ulgi na działalność badawczo-rozwojową nie jest więc zarezerwowane jedynie dla przedsiębiorców prowadzących wyspecjalizowane badania naukowe, ale jest potencjalnie dostępne również dla wszystkich tych przedsiębiorców, którzy prowadzą prace nad wdrażaniem nowych produktów lub usług, jak również ulepszaniem istniejących.
 

© 2019 KPMG Sp. z o.o., a Poland limited company and a member firm of the KPMG network of independent member firms affiliated with KPMG International Cooperative (“KPMG International”), a Swiss entity. All rights reserved.

KPMG International Cooperative (“KPMG International”) is a Swiss entity.  Member firms of the KPMG network of independent firms are affiliated with KPMG International. KPMG International provides no client services. No member firm has any authority to obligate or bind KPMG International or any other member firm vis-à-vis third parties, nor does KPMG International have any such authority to obligate or bind any member firm.

Bądź z nami w kontakcie

 

Want to do business with KPMG?

 

loading image Zapytanie ofertowe (RFP)