Jest 06 grudnia 2021 r. zapraszamy do kolejnego odcinka „Podatkowego podsumowania tygodnia”, przygotowanego we współpracy z ekspertami podatkowymi KPMG w Polsce.

Klauzulę ogólną przeciw unikaniu opodatkowania można stosować tylko do czynności dokonanych po jej wejściu w życie

W wyrokach z 25 listopada 2021 r. (sygn. II FSK 669/19 oraz II FSK 670/19) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że do czynności, które zostały dokonane przed datą wejścia w życie ogólnej klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania (art. 119a Ordynacji podatkowej), czyli 15 lipca 2016 r., klauzula ta nie może mieć zastosowania, nawet jeżeli korzyści podatkowe wynikające z dokonania czynności występowały również po tej dacie. Sprawa, na tle której zostały wydane wyroki dotyczyła spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, przekształconej w 2015 r. w spółkę akcyjną, która obecnie udziela licencji na korzystanie ze znaków towarowych spółkom celowym, które uiszczają z tego tytułu opłaty licencyjne. Kwestia możliwości stosowania generalnej klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania w stosunku do skutków podatkowych zdarzeń, które miały miejsce przed jej wejściem w życie, jest kwestią wywołującą poważne wątpliwości. Działająca przy Ministrze Finansów Rada ds. Przeciwdziałania Unikaniu Opodatkowania w dwóch swoich uchwałach (nr 2/2021 i 3/2021) wyraziła wątpliwości co do zgodności z Konstytucją sytuacji, w której przepisy klauzuli generalnej mogą służyć do oceny trwających skutków podatkowych czynności dokonanych przed 15 lipca 2016 r.

Dobrowolne umorzenie udziałów wymaga dokumentacji cen transferowych

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 16 listopada 2021 r. (sygn. 0111-KDWB.4010.60.2021.1.ES) potwierdził, że dobrowolne umorzenie udziałów przez wspólnika spółki jest transakcją kontrolowaną wymagającą sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych. Sprawa dotyczyła wspólnika spółki kapitałowej będącego osobą fizyczną, który postanowił wystąpić ze spółki, co skutkować miało dobrowolnym umorzeniem posiadanych przez niego udziałów bez wynagrodzenia. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że umorzenie udziałów ma charakter czynności gospodarczej. Jeżeli więc przy jej realizacji przekroczone zostaną progi wartości transakcji, o których mowa w ustawie o CIT, warunkujące obowiązek dokumentacyjny, konieczne będzie sporządzenie w stosunku do transakcji lokalnej dokumentacji cen transferowych.  

Obniżka akcyzy na prąd i paliwa w ramach pakietu antyinflacyjnego

30 listopada 2021 r. do Sejmu wpłynął projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz ustawy o podatku od sprzedaży detalicznej. Zawiera on zmiany zapowiedziane przez rząd jako pakiet antyinflacyjny. Projekt przewiduje m.in.: obniżenie stawek akcyzy na wyroby energetyczne do wysokości minimum akcyzowego (wliczając opłatę paliwową i opłatę emisyjną), obniżenie stawki akcyzy na olej napędowy, biokomponenty stanowiące samoistne paliwa, benzynę silnikową i gaz skroplony LPG (w okresie od 20 grudnia 2021 r. do 31 maja 2022 r.) oraz akcyzy na energię elektryczną (od 1 stycznia 2022 r. do 31 maja 2022 r.), a także zwolnienie z akcyzy energii elektrycznej dla gospodarstw domowych (od dnia wejścia w życie ustawy do 31 maja 2022 r.). W ramach pakietu na trzy miesiące (od 1 stycznia 2022 r. do 31 maja 2022 r.) wprowadzony zostanie również brak poboru podatku od sprzedaży detalicznej od sprzedaży paliw silnikowych, obniżony w okresie od stycznia do marca 2022 r. zostanie VAT na dostawy gazu i energii cieplnej (z 23 proc. na 8 proc.) oraz energii elektrycznej (z 23 proc. do 5 proc.).

Polski Ład a limit kosztów usług niematerialnych

Jedną ze zmian zawartych w ustawie wprowadzającej zmiany podatkowe w ramach rządowego programu Polski Ład jest uchylenie art. 15e ustawy o CIT, który reguluje limit kosztów usług niematerialnych nabytych od podmiotów powiązanych, które mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Od 1 stycznia 2022 r. wydatki na tego typu usługi uwzględniane będą w kalkulacji tzw. podatku minimalnego, który zapłacą firmy notujące stratę lub dochodowość nie wyższą niż 1 proc. W pozostałych przypadkach przedsiębiorcy będą mogli odliczać te wydatki bez ograniczeń. Zgodnie z przepisami przejściowymi nowelizacji podatnicy, którzy przed końcem roku podatkowego rozpoczętego przed dniem 1 stycznia 2022 r. nabyli prawo do odliczenia kosztów na podstawie art. 15e, zachowują uprawnienie do odliczenia w zakresie i na zasadach określonych w tym przepisie, tj. w kolejnych 5 latach podatkowych w ramach obowiązujących w danym roku limitów. W odpowiedzi na pytanie prasowe Ministerstwo Finansów doprecyzowało, że dla celów ustalenia limitu warunkującego prawo do odliczenia tych kosztów należy przyjmować założenie, że art. 15e ustawy o CIT nadal jest stosowany.

Polski Ład – składka zdrowotna członków zarządu

Nowelizacja ustaw podatkowych w ramach Polskiego Ładu wprowadziła nową kategorię podmiotów, które podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu w Polsce, tj. osób wykonujących funkcje na podstawie aktu powołania. Dotychczas osoby takie nie podlegały obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu ani zdrowotnemu. Zgodnie z ustawą nowelizującą osoby powołane do pełnienia funkcji na mocy aktu powołania, które z tego tytułu otrzymują wynagrodzenie, podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Dotyczyć to może np. członków zarządów spółek handlowych lub prokurentów. Powstanie obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenie zdrowotne dla tej grupy ubezpieczonych może skomplikować ich sytuację związaną z ubezpieczeniami społecznymi Zmiana może spowodować, że w sytuacji gdy osoba zasiadająca w zarządzie polskiej spółki jest jednocześnie zatrudniona przez inny podmiot zagraniczny na podstawie np. umowy o pracę, konieczne będzie na nowo określenie ustawodawstwa z zakresu ubezpieczeń społecznych, któremu osoby pełniące swoje funkcje na postawie umowy powołania powinny podlegać od 1 stycznia 2022 r. 

Ponowne konsultacje projektów rozporządzeń TPR w zakresie CIT i PIT

Na stronach Rządowego Centrum Legislacji opublikowano nowe wersje projektów rozporządzeń zmieniających rozporządzenia w sprawie informacji o cenach transferowych (TPR) w zakresie CIT i PIT, które będą podlegać ponownym konsultacjom publicznym. Poprzednie projekty rozporządzeń w tej sprawie były już przedmiotem konsultacji publicznych we wrześniu tego roku. Zgodnie z komunikatem Ministerstwa Finansów konieczność uzupełnienia projektów rozporządzeń oraz skierowania ich do ponownych konsultacji zewnętrznych wynika w szczególności z uchwalenia ustawy zawierającej pakiet zmian podatkowych w ramach Polskiego Ładu. Projektowane rozporządzenia będą miały zastosowanie do informacji o cenach transferowych za rok podatkowy rozpoczynający się po dniu 31 grudnia 2020 r.

Nowe przepisy dotyczące uproszczonej restrukturyzacji

1 grudnia 2021 r. weszły w życie przepisy ustawy z 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Zadłużonych oraz niektórych innych ustaw, które m.in. wprowadziły na stałe przepisy dotyczące uproszczonego postępowania restrukturyzacyjnego. Nowe regulacje zastąpiły obowiązujące dotychczas tymczasowe przepisy wprowadzone na mocy Tarczy Antykryzysowej 4.0. Zgodnie z nowymi przepisami obwieszczenia o otwarciu układu nie będzie dokonywał jak w przypadku restrukturyzacji uproszczonej dłużnik, tylko nadzorca. Obwieszczenie takie będzie mogło nastąpić dopiero po sporządzeniu spisu wierzytelności. Na odmowę dokonania obwieszczenia dłużnikowi będzie przysługiwała skarga do sądu restrukturyzacyjnego. Dokonanie obwieszczenia będzie jednak niedopuszczalne, jeżeli w ciągu ostatnich dziesięciu lat: dłużnik prowadził postępowanie o zatwierdzenie układu, w którym dokonano obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego, albo umorzono postępowanie restrukturyzacyjne prowadzone wobec dłużnika, z wyjątkiem sytuacji, gdy umorzenie postępowania restrukturyzacyjnego nastąpiło za zgodą rady wierzycieli.