Tax Alert: Wspólne oświadczenie 130 krajów o nowych zasadach opodatkowania dużych międzynarodowych przedsiębiorstw

Oświadczenie stanowi punkt wyjścia dla dalszych negocjacji międzynarodowych dotyczących prac nad projektem.

Oświadczenie stanowi punkt wyjścia dla dalszych negocjacji dotyczących prac nad projektem.

1 lipca 2021 r. 130 krajów, w tym Polska, wydało wspólne oświadczenie o chęci wypracowania nowych zasad opodatkowania dużych międzynarodowych przedsiębiorstw, w tym w zakresie opodatkowania tzw. „gigantów cyfrowych”.

W oświadczeniu zapowiedziano wprowadzenie rozwiązań dotyczących globalnego opodatkowania dużych korporacji odnoszących korzyści z globalizacji i postępującej cyfryzacji – nowych zasad alokacji dochodu do poszczególnych krajów oraz globalnego podatku minimalnego. Oświadczenie stanowi punkt wyjścia dla dalszych negocjacji międzynarodowych dotyczących prac nad projektem.

Istota oświadczenia

Wspólne oświadczenie krajów dotyczy zamiaru zreformowania obowiązującego od kilkudziesięciu lat międzynarodowego systemu opodatkowania zysków przedsiębiorstw, który dotychczas do przyznania danemu krajowi praw do opodatkowania zysków przedsiębiorstwa generalnie wymagał jego fizycznej obecności w tym kraju.

Oświadczenie podpisane zostało przez 130 ze 139 państw uczestniczących w projekcie OECD i grupy G20 przeciwko erozji podstawy opodatkowania i transferu zysków 2.0. (tzw. „BEPS 2.0”). Nie podpisały go: Estonia, Węgry, Irlandia, Barbados, Kenia, Nigeria, Peru, Saint Vincent i Grenadyny oraz Sri Lanka.

Podobnie jak w przypadku opublikowanych w październiku 2020 r. raportów OECD dotyczących wyzwań podatkowych wynikających z cyfryzacji, oświadczenie obejmuje dwa filary. Filar Pierwszy dotyczący wprowadzenia mechanizmu realokacji części zysków dużych grup międzynarodowych do krajów, w których zyski są generowane oraz Filar Drugi dotyczący wprowadzenia globalnego podatku minimalnego.

Propozycje zawarte w oświadczeniu różnią się jednak częściowo od tych zaproponowanych wcześniej przez OECD.

Filar Pierwszy – nowe zasady alokacji dochodu

Filar Pierwszy to działania mające na celu wypracowanie nowych zasad dotyczących miejsca opodatkowania dochodu oraz nowych zasad alokacji dochodu do poszczególnych krajów, na terenie których ich działalność jest realizowana (tzw. jurysdykcji rynkowych).

Zgodnie z oświadczeniem Filar Pierwszy będzie miał zastosowanie do międzynarodowych grup o ponad 20 miliardów euro globalnych obrotów oraz rentowności (mierzonej jako zysk przed opodatkowaniem podzielony przez przychody w ujęciu księgowym) powyżej 10 procent. Próg przychodów ma zostać obniżony do 10 mld euro 7 lat po wejściu w życie Pierwszego Filaru, pod warunkiem jego pomyślnego wdrożenia. Przedsiębiorstwa międzynarodowe, które spełnią te kryteria, będą musiały częściowo realokować swój „nadmiarowy” zysk (tzw. zysk rezydualny), do krajów w których sprzedają towary lub świadczą usługi.

Mechanizm opodatkowania przewidziany w ramach Filaru Pierwszego, ma składać się z trzech podstawowych elementów:

  • Kwota A – mechanizm realokacji części zysków grup międzynarodowych, prowadzących działalność w zakresie dóbr kierowanych do konsumenta (CFB – Consumer-Facing Business) oraz zautomatyzowanych usług cyfrowych (ADS – Automated Digital Services) do tych krajów, w których znajdują się konsumenci sprzedawanych przez te grupy towarów lub usług (market jurisdiction);
  • Kwota B – mechanizm mający stanowić uproszczenie dla dystrybutorów prowadzących działalność o ograniczonych funkcjach i ryzyku, ustanawiający wystandaryzowany poziom zyskowności dla danej grupy;
  • Mechanizm pewności podatkowej – służący zapobieganiu oraz rozwiązywaniu ewentualnych sporów na gruncie stosowania mechanizmu kwoty A (z możliwością ewentualnego rozszerzenia na spory podatkowe w szerszym zakresie).

Oświadczenie stanowi również, że  przedsiębiorstwa międzynarodowe objęte zakresem od 20 do 30 procent zysku rezydualnego (definiowanego jako zysk przekraczający 10 procent przychodów) zostaną przydzielone do jurysdykcji rynkowych przy użyciu klucza alokacji opartego na przychodach.

Filar Drugi – globalny podatek minimalny

Filar Drugi zakłada utworzenie globalnego minimalnego podatku CIT, który kraje będą mogą nakładać w celu ochrony swojej bazy podatkowej. Głównym celem tej części projektu jest utrudnienie wyprowadzania nieopodatkowanych dochodów z krajów, w których zostały osiągnięte do jurysdykcji, które stosują nieuczciwą konkurencję podatkową (rajów podatkowych).

Minimalną stawkę podatku od zysków międzynarodowych przedsiębiorstw ustalono na co najmniej 15 procent. Stawka ta może być podwyższona w miarę postępu negocjacji międzynarodowych dotyczących wdrożenia Filaru Drugiego.

Mechanizmy podatkowe, które mają umożliwić realizację powyższego celu, będą miały zastosowanie do międzynarodowych przedsiębiorstw, które osiągnęły globalne skonsolidowane roczne przychody w wysokości co najmniej 750 mln euro.

Jednocześnie oświadczenie zakłada, że globalny minimalny podatek ma być skonstruowany w taki sposób, aby nie doprowadził do zwiększenia opodatkowania firm prowadzących rzeczywistą działalność gospodarczą. Ma do tego służyć mechanizm tzw. wyłączenia dla rzeczywistej działalności gospodarczej („substance
carve-out”)
.

Przewidziano ponadto wyłączenia dla podmiotów rządowych, organizacji międzynarodowych, organizacji non-profit, funduszy emerytalnych lub funduszy inwestycyjnych, które są ostatecznymi podmiotami dominującymi międzynarodowych grup przedsiębiorstw (MNE) oraz wszelkich jednostek holdingowych używanych przez takie podmioty, organizacje lub fundusze.

Dalsze kroki

Kolejnym krokiem reformy międzynarodowych przepisów podatkowych ma być opracowanie, do października 2021 r., szczegółowego planu wdrożenia obu filarów oraz rozwiązanie pozostałych problemów, takich jak szczegółowa mechanika działania obu filarów.

Na 2022 r. planowane jest opracowanie instrumentu wielostronnego dla elementów poszczególnych filarów, który będzie musiał zostać ratyfikowany przez poszczególne kraje.

Implementacja nowych rozwiązań planowana jest na 2023 r. Wtedy w życie wejść mają zarówno rozwiązania Filaru Pierwszego, jak i Filaru Drugiego (z możliwością częściowego odroczenia implementacji niektórych elementów).

Jeżeli są Państwo zainteresowani szczegółami dotyczącymi omawianych zagadnień, prosimy o kontakt.

Jak możemy pomóc Państwa firmie?