close
Share with your friends

30 kwietnia 2021 r. w Dzienniku Ustaw ogłoszona została ustawa z dnia 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 815; dalej: „Nowelizacja”).

Nowelizacja obejmuje szereg zmian w ustawie z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 971; dalej: „Ustawa AML”), które dotyczą przede wszystkim następujących kwestii:

  • rozszerzenia katalogu instytucji obowiązanych m.in. o przedsiębiorców, których podstawową działalnością gospodarczą jest świadczenie usług polegających na sporządzaniu deklaracji, prowadzeniu ksiąg podatkowych, udzielaniu porad, opinii lub wyjaśnień z zakresu przepisów prawa podatkowego lub celnego. Do tej pory instytucjami obowiązanymi w podobnym zakresie były jedynie podmioty prowadzące działalność w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych (art. 2 ust. 1 pkt 17 Ustawy AML).
  • aktualizacji definicji ustawowych (m. in. beneficjenta rzeczywistego i grupy);
  • rozwinięcia zakresu wewnętrznej procedury instytucji obowiązanej z art. 50 ust. 1 Ustawy AML;
  • modyfikacji procedury anonimowego zgłaszania naruszeń;
  • uszczegółowienia zasad stosowania środków bezpieczeństwa finansowego;
  • rozszerzenia zakresu szkoleń pracowników o zagadnienia dotyczące danych osobowych.

Nowelizacja obejmie zatem nie tylko nowe podmioty, ale również te, które były już dotychczas objęte Ustawą AML.

W szczególności podmioty, które stanowią centra usług wspólnych i/lub wykonują na rzecz podmiotów z grupy różnego rodzaju usługi, w tym z zakresu księgowości czy podatków, powinny zatem powtórnie rozważyć czy aktualnie podlegają regulacjom Ustawy AML. Zaś te z nich, które uprzednio były już instytucjami obowiązanymi powinny dostosować się do Nowelizacji poprzez dokonanie rewizji posiadanych już procedur oraz zaktualizować listę innych ciążących na nich obowiązków w zakresie przeprowadzania szkoleń AML czy też przechowywania dokumentacji.

Nowe instytucje obowiązane

Do katalogu instytucji obowiązanych czyli podmiotów, które powinny wdrożyć i stosować Ustawę AML, dodani zostali:

1.   Przedsiębiorcy, których podstawową działalnością gospodarczą jest świadczenie usług polegających na sporządzaniu deklaracji, prowadzeniu ksiąg podatkowych, udzielaniu porad, opinii lub wyjaśnień z zakresu przepisów prawa podatkowego lub celnego, niebędący innymi instytucjami obowiązanymi.

2.   Pośrednicy w obrocie nieruchomościami w rozumieniu ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, z pewnymi wyłączeniami.

3.   Przedsiębiorcy prowadzący działalność polegającą na:

a) obrocie lub pośrednictwie w obrocie dziełami sztuki, przedmiotami kolekcjonerskimi oraz antykami w rozumieniu art. 120 ust. 1 pkt 1–3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, w tym gdy działalność taka jest prowadzona: 

— w galeriach sztuki lub domach aukcyjnych; lub

— z wykorzystaniem wolnego portu rozumianego jako strefa lub pomieszczenie, w których towary są traktowane jako nieznajdujące się na obszarze celnym państw członkowskich lub państw trzecich, w tym z wykorzystaniem wolnego obszaru celnego.

b) przechowywaniu dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich oraz antyków w rozumieniu art. 120 ust. 1 pkt 1–3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, gdy działalność taka jest prowadzona z wykorzystaniem wolnego portu, o którym mowa w lit. a) tiret drugie

— w zakresie transakcji o wartości równej lub przekraczającej równowartość 10 000 euro, bez względu na to, czy transakcja jest przeprowadzana jako pojedyncza operacja, czy kilka operacji, które wydają się ze sobą powiązane.

Zmiana katalogu instytucji obowiązanych zacznie obowiązywać po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia Nowelizacji tj. już od 31 lipca 2021 r., co oznacza, że od tego dnia podmioty świadczące usługi w zakresie objętym ustawą powinny spełniać obowiązki w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Biorąc pod uwagę fakt, że wdrożenie odpowiednich procesów przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowania terroryzmu jest w praktyce procesem skomplikowanym i czasochłonnym, nowo zobowiązane Ustawą AML instytucje powinny niezwłocznie rozpocząć analizę ryzyka swojej działalności oraz sprostać innym obowiązkom wskazanym w Ustawie AML.

Obowiązek wdrożenia procedur

Ustawa AML nakłada na wszystkie instytucje obowiązane obowiązek przygotowania i przyjęcia następujących procedur:

  • wewnętrznej procedury w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Art.  50Ustawy AML);
  • wewnętrznej procedury anonimowego zgłaszania rzeczywistych lub potencjalnych naruszeń (art. 53 Ustawy AML);
  • procedury opartej na analizie ryzyka w celu ustalenia czy klient lub beneficjent rzeczywisty jest osobą zajmującą eksponowane stanowisko polityczne (art. 46 ust. 1 Ustawy AML);
  • grupowej procedury w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (art. 51 Ustawy AML).

Instytucja obowiązana, która nie dopełnia obowiązku wprowadzenia procedur podlega karze administracyjnej wyrażonej np. jako zakaz pełnienia obowiązków na stanowisku kierowniczym przez osobę odpowiedzialną za naruszenie czy też karze pieniężnej.

Zmiany w zakresie wewnętrznej procedury instytucji obowiązanej

Nowelizacja, obok istniejącego już obowiązku wprowadzenia wewnętrznej procedury w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, wprowadza wprost obowiązek bieżącej weryfikacji oraz w razie potrzeby aktualizacji wewnętrznej procedury.

Ponadto, rozszerza ona zakres przedmiotowy wewnętrznej procedury zawarty w art. 50 ust. 2 Ustawy AML poprzez dodanie wymogu określenia:

  • zasad odnotowywania rozbieżności między informacjami zgromadzonymi w Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych a informacjami o beneficjentach rzeczywistych klienta ustalonymi w związku ze stosowaniem ustawy;
  • zasad dokumentowania utrudnień stwierdzonych w związku z weryfikacją tożsamości beneficjenta rzeczywistego oraz czynności podejmowanych w związku z identyfikacją jako beneficjenta rzeczywistego osoby fizycznej zajmującej wyższe stanowisko kierownicze.

Dalsze konsekwencje Nowelizacji

Zmiana przepisów Ustawy AML będzie dotyczyć nie tylko podmiotów, które staną się instytucjami obowiązanymi na podstawie znowelizowanych przepisów, ale również tych, które już wdrożyły stosowne procedury AML.

Szeroki zakres zmian w Ustawie AML spowoduje konieczność przeglądu i zmiany dotychczas obowiązujących u przedsiębiorców regulacji wewnętrznych. Dodatkowo aktualizacji będzie wymagać wiedza osób wykonujących w instytucji obowiązanej obowiązki związane z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Istotne zatem powinno być przeprowadzenie stosownych szkoleń zapewniających aktualną wiedzę w zakresie realizacji obowiązków z Ustawy AML.

Jeżeli są Państwo zainteresowani szczegółami dotyczącymi omawianego zagadnienia, prosimy o kontakt.

Jak możemy pomóc Państwa firmie?