close
Share with your friends

Tax Alert: TSUE rozstrzygnął kwestię odsetek od VAT przy nabyciach wewnątrzwspólnotowych

Odsetki od VAT przy nabyciach wewnątrzwspólnotowych

18 marca 2021 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie pytania prejudycjalnego zadanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 4 listopada 2019 r., sygn. I SA/Gl 495/19, dotyczącego wątpliwości co do tego, czy organy podatkowe mogą żądać odsetek za zwłokę, gdy podatnik z winy dostawcy wykazuje VAT od wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów po upływie 3 miesięcy od dokonania transakcji.

Powiązane treści

Tax Alert

TSUE stwierdził, że przepisy unijnej Dyrektywy VAT stoją na przeszkodzie stosowaniu przepisów krajowych, zgodnie z którymi wykonanie prawa do odliczenia VAT od nabycia wewnątrzwspólnotowego w tym samym okresie rozliczeniowym, w którym VAT jest należny, jest uzależnione od wykazania VAT należnego w deklaracji złożonej w terminie trzech miesięcy od upływu miesiąca, w którym w odniesieniu do nabytych towarów powstał obowiązek podatkowy.

Poniżej prezentujemy najistotniejsze wnioski wynikające z wyroku TSUE.

Nowelizacja ustawy o VAT

Po nowelizacji ustawy o VAT, która weszła w życie w 2017 r., pojawiły się wątpliwości w zakresie możliwości naruszenia unijnych zasad neutralności i proporcjonalności podatku VAT, wyrażających się m.in. tym, że przez realizację prawa do odliczenia podatku naliczonego podatnik VAT nie powinien ponosić faktycznie ekonomicznego ciężaru tego podatku. W przypadku wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów oraz importu usług do rozliczenia podatku należnego, jak i podatku naliczonego, zobowiązany jest co do zasady nabywca. Podatek należny stanowi dla niego równocześnie podatek naliczony do odliczenia, co w konsekwencji powoduje neutralność podatkową transakcji dla nabywcy.

Po nowelizacji przepisów ustawy o VAT, odliczenie podatku naliczonego może jednak być dokonane pod warunkiem, że podatnik uwzględni kwotę podatku należnego z tytułu tych transakcji w deklaracji podatkowej, w której jest on obowiązany rozliczyć ten podatek, nie później niż w terminie 3 miesięcy od upływu miesiąca, w którym w odniesieniu do nabytych towarów lub usług powstał obowiązek podatkowy.

Polskie przepisy w obecnym brzmieniu wprowadzają więc przesunięcie w czasie prawa do odliczenia i związaną z tym konieczność zapłaty odsetek za zwłokę, w przypadku np. gdy podatnik otrzyma od zagranicznego kontrahenta fakturę dokumentującą dokonane nabycie po upływie 3 miesięcy.

Pytanie prejudycjalne

Sprawa, w której WSA w Gliwicach zdecydował o zadaniu TSUE pytania prejudycjalnego dotyczyła holenderskiej spółki, dokonującej w Polsce WNT.

Spółka stała na stanowisku, że będzie mogła - na skutek złożonej korekty deklaracji VAT za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy - odliczyć podatek naliczony z tytułu WNT w tym samym okresie rozliczeniowym, w którym wykazany został podatek należny, nawet jeżeli korekta została lub zostanie dokonana później niż w terminie trzech miesięcy od upływu miesiąca, w którym w odniesieniu do nabytych towarów powstał obowiązek podatkowy.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje co do zasady w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy. Możliwość skorzystania z tego prawa ograniczona jest jednak trzymiesięcznym terminem zawitym. W przypadku jego przekroczenia podatnik musi skorygować uprzednio złożoną deklarację i jednocześnie może rozliczyć podatek naliczony jedynie na bieżąco.

W ramach toczącego się postępowania WSA w Gliwicach wystąpił z pytaniem prejudycjalnym do TSUE. Zdaniem WSA, kluczowe jest rozstrzygnięcie, czy termin zawity określony w polskiej ustawie o VAT należy uznać za proporcjonalny, a po drugie, czy ograniczenie wynikające z tego terminu nie narusza zasady neutralności podatkowej.

Wyrok TSUE

W wydanym wyroku TSUE stwierdził, że polskie przepisy w powyższym zakresie są sprzeczne z Dyrektywą VAT.

Trybunał wskazał, że państwa członkowskie mogą co prawda co do zasady przewidzieć terminy zawite na wykonanie prawa do odliczenia VAT, ale terminy nie powinny naruszać zasady neutralności podatkowej i powinny być proporcjonalne w tym znaczeniu, że nie wprowadzają nadmiernych formalności w stosunku do zamierzonych celów i nie mogą powodować obciążenia ekonomicznego podatnika. W celu dokonania oceny przestrzegania tych zasad należy wziąć pod uwagę powody opóźnienia w złożeniu deklaracji podatkowej, w zależności od tego, czy powody te są niezależne od podatnika, czy też odzwierciedlają błędy, które można mu przypisać.

Zdaniem TSUE uregulowanie krajowe, które zakazuje w sposób systematyczny wykonywania prawa do odliczenia VAT związanego z nabyciem wewnątrzwspólnotowym

w tym samym okresie, w którym ta sama kwota VAT powinna zostać rozliczona, nie przewidując uwzględnienia wszystkich istotnych okoliczności, a w szczególności dobrej wiary podatnika, wykracza poza to co jest konieczne do zapewnienia prawidłowego poboru VAT, a także zapobiegania oszustwom podatkowym.

Wyrok TSUE otwiera drogę do  odzyskania zapłaconych odsetek za zwłokę od VAT związanego z nabyciami wewnątrzwspólnotowymi tym podatnikom, którzy uiścili takie odsetki w przypadku rozliczenia VAT po upływie trzech miesięcy od dokonania transakcji. Nienależnie zapłacone odsetki stanowią nadpłatę w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, a od nadpłaty powstałej w wyniku wyroku TSUE przysługuje oprocentowanie. Należy pamiętać, że na podstawie art. 78 ust. 5 Ordynacji podatkowej podatnik jest uprawniony do otrzymania oprocentowania od nadpłaty za okres od dnia jej powstania do dnia zwrotu nadpłaty, jeśli wniosek o stwierdzenie nadpłaty zostanie złożony w ciągu 30 dni od publikacji orzeczenia Trybunału.

Należy również zaznaczyć, iż mimo że wyrok dotyczy wprost wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów, z uwagi na analogiczny kształt przepisów w stosunku do pozostałych transakcji rozliczanych na zasadzie odwrotnego obciążenia np. importu usług, znajdzie on odpowiednie zastosowanie, umożliwiając odzyskanie odsetek również od tych transakcji.

Chętnie wesprzemy Państwa w przygotowaniu się do procesu odzyskania zapłaconych odsetek, począwszy od przygotowania korekt deklaracji/JPK i kalkulacji kwot do odzyskania wraz z oprocentowaniem, wniosków o stwierdzenie nadpłaty jak i reprezentowania Państwa przed organami podatkowymi podczas całego postępowania.

Jeżeli są Państwo zainteresowani szczegółami dotyczącymi omawianego zagadnienia, prosimy o kontakt.

© 2021 KPMG Sp. z o.o., polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i członek globalnej organizacji KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Limited, prywatną spółką angielską z odpowiedzialnością ograniczoną do wysokości gwarancji. Wszelkie prawa zastrzeżone.


Więcej informacji na temat struktury globalnej organizacji KPMG można znaleźć na stronie o strukturze zarządczej.

Informacje zawarte w niniejszej publikacji mają charakter ogólny i nie odnoszą się do sytuacji konkretnej firmy. Ze względu na szybkość zmian zachodzących w polskim prawodawstwie prosimy o upewnienie się w dniu zapoznania się z niniejszą publikacją, czy informacje w niej zawarte są wciąż aktualne. Przed podjęciem konkretnych decyzji proponujemy skonsultowanie ich z naszymi doradcami.

Bądź z nami w kontakcie

 

Want to do business with KPMG?

 

loading image Zapytanie ofertowe (RFP)