close
Share with your friends

Tax Alert: Wyrok TSUE rozszerza zastosowanie ulgi na złe długi w VAT

Wyrok TSUE rozszerza zastosowanie ulgi na złe długi

15 października 2020 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie polskiej spółki E. sp. z o.o. sp.k. przeciwko Ministrowi Finansów (sygn. C-335/19), dotyczącej zgodności polskich przepisów w zakresie ulgi na złe długi w VAT z regulacjami unijnymi.

Powiązane treści

Tax Alert

W wyroku Trybunał stwierdził, że polskie przepisy, które uzależniają obniżenie podstawy opodatkowania VAT od warunku, by w dniu dostawy towaru lub świadczenia usług, a także w dniu poprzedzającym dzień złożenia korekty deklaracji podatkowej mającej na celu skorzystanie z tego obniżenia, dłużnik był zarejestrowany jako podatnik VAT i nie był w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji, zaś wierzyciel był w dniu poprzedzającym dzień złożenia korekty deklaracji podatkowej nadal zarejestrowany jako podatnik VAT, są sprzeczne z unijną Dyrektywą VAT.

Wyrok stwarza szansę na odzyskanie VAT, w szczególności w sytuacji nieuregulowania przez dłużników należności, gdy dłużnicy ci są w stanie upadłości lub likwidacji. 

Czego dotyczyła sprawa

Sprawa dotyczyła oceny zgodności polskich przepisów o uldze na złe długi z przepisami prawa unijnego.

Przepisy ustawy o VAT dla zastosowania ulgi na złe długi wymagają m.in. aby na dzień dokonania sprzedaży oraz w dniu poprzedzającym dzień złożenia korekty deklaracji:

  • dłużnik nie był w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, upadłościowego lub likwidacji;
  • zarówno wierzyciel, jak i dłużnik, byli zarejestrowanymi, czynnymi podatnikami VAT (w stosunku do wierzyciela warunek ten musi być spełniony na dzień poprzedzający złożenie korekty deklaracji).

Kwestia zgodności powyższych przepisów z prawem UE była od lat przedmiotem sporów pomiędzy polskimi podatnikami i organami podatkowymi. W grudniu 2018 r. w jednej z takich spraw Naczelny Sąd Administracyjny skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytanie prejudycjalne, dotyczące oceny, czy przepisy Dyrektywy 2006/112/WE zezwalają na wyłączenie przez Polskę możliwości stosowania ulgi na złe długi ze względu na określony status dłużnika i wierzyciela.

Wyrok TSUE

Trybunał przychylił się do opinii wydanej przez Rzecznika Generalnego TSUE w dniu 4 czerwca 2020 r. i orzekł, że warunek uzależniający obniżenie podstawy opodatkowania VAT od okoliczności, aby dłużnik był zarejestrowany jako podatnik VAT i nie był w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji, jest sprzeczny z prawem unijnym.

Trybunał uznał, że przepisy wprowadzające możliwość dla wierzyciela obniżenia zobowiązania VAT są ściśle powiązane z przepisami nakładającymi na dłużnika obowiązek korekty odliczonego VAT, w przypadku kiedy dłużnik nie reguluje swoich należności.

W opinii Trybunału prawo do korekty podstawy opodatkowania VAT i obowiązek korekty kwoty VAT, podlegającego odliczeniu, nie zależą natomiast od zachowania statusu podatnika ani przez wierzyciela, ani przez dłużnika.

Trybunał zauważył, że art. 89a ust. 1a ustawy o VAT przewiduje kryterium czasu, po którego upływie nieściągalność wierzytelności uważa się za uprawdopodobnioną (obecnie – 90 dni), a po drugie, zgodnie z art. 89a ust. 4 ustawy o VAT wierzyciel powinien zwiększyć podstawę opodatkowania i kwotę VAT należnego, jeżeli po zastosowaniu ulgi na złe długi wierzytelność zostanie uregulowana lub zbyta. Zdaniem TSUE przepisy te, rozpatrywane łącznie, stanowią same w sobie odpowiedni środek, który odpowiada unijnej zasadzie proporcjonalności. Niedopuszczalne jest natomiast uzależnianie prawa do korekty w ramach ulgi na złe długi od statusu dłużnika (w szczególności od okoliczności takiej jak jego aktywna rejestracja na potrzeby VAT, czy też prowadzenie postępowania upadłościowego).

W rezultacie Trybunał stwierdził, że podatnik może pominąć przepisy polskiej ustawy o VAT w zakresie w jakim ustanawiają warunki formalne sprzeczne z prawem unijnym i może, opierając się bezpośrednio na przepisach prawa unijnego, zastosować ulgę na złe długi w VAT.

Znaczenie wyroku

Wyrok TSUE stanowi podstawę odzyskania VAT w ramach ulgi na złe długi przez podatników, których kontrahenci znaleźli się w stanie upadłości lub likwidacji.

Co więcej wyrok powinien stworzyć szansę na zastosowanie ulgi na złe długi również w innych przypadkach, w których polskie przepisy uzależniają taką możliwość od statusu dłużnika (w szczególności może to dotyczyć sprzedaży na rzecz osób niebędących podatnikami np. osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej).

Jednocześnie przypominamy, że do końca 2020 r. można składać korekty deklaracji oraz wnioski o nadpłatę sięgające wstecz do grudnia 2014 r. W związku z powyższym zachęcamy do jak najszybszego przystąpienia do odpowiednich działań.

Jeśli są Państwo zainteresowani naszym wsparciem, uprzejmie prosimy o kontakt na: mampytanie@kpmg.pl

© 2020 KPMG Sp. z o.o., polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i członek globalnej organizacji KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Limited, prywatną spółką angielską z odpowiedzialnością ograniczoną do wysokości gwarancji. Wszelkie prawa zastrzeżone.


Więcej informacji na temat struktury globalnej organizacji KPMG można znaleźć na stronie o strukturze zarządczej.

Informacje zawarte w niniejszej publikacji mają charakter ogólny i nie odnoszą się do sytuacji konkretnej firmy. Ze względu na szybkość zmian zachodzących w polskim prawodawstwie prosimy o upewnienie się w dniu zapoznania się z niniejszą publikacją, czy informacje w niej zawarte są wciąż aktualne. Przed podjęciem konkretnych decyzji proponujemy skonsultowanie ich z naszymi doradcami.

Bądź z nami w kontakcie

 

Want to do business with KPMG?

 

loading image Zapytanie ofertowe (RFP)