close
Share with your friends
Ręka podpisująca umowę

Leasing zwrotny zwolniony z podatku VAT

Leasing zwrotny zwolniony z VAT

KPMG Info - Tax Blog

Blog podatkowy

Blog podatkowy - Bieżące wydarzenia podatkowe pod lupą ekspertów KPMG. Na łamach KPMG Info – Tax Blog prezentujemy najnowsze i najważniejsze wydarzenia z pogranicza prawa podatkowego i ekonomii. Eksperci KPMG w Polsce jasno i przystępnie komentują orzecznictwo podatkowe oraz zmiany legislacyjne wpływające na podatników, a szczególnie przedsiębiorców.

Zgodnie z wyrokiem TSUE z dnia 27 marca 2019 r. (sprawa Mydibel, sygn. akt C-201/18) leasing zwrotny jest zwolniony z VAT, a w konsekwencji, strony umowy leasingu zwrotnego nie są uprawnione do odliczenia naliczonego podatku VAT. Powyższy wyrok może spowodować zmianę podejścia organów podatkowych, aprobujących dotychczasową praktykę podatników, polegającą na podwójnym odliczeniu podatku VAT – zarówno przez firmę leasingową (jako nabywcę towaru) jak i przedsiębiorcę (jako korzystającego z przedmiotu leasingu).

Zgodnie z praktyką rynkową, tzw. leasing zwrotny (ang. sale and lease back) polega na sprzedaży towaru firmie leasingowej, a następnie korzystanie z tego towaru przez byłego właściciela na podstawie umowy leasingu. Taka transakcja ma służyć przede wszystkim pozyskaniu środków finansowych przez podmiot będący w posiadaniu towaru, którego nabycie wymagało znacznych nakładów finansowych zapewniając mu jednocześnie prawo do dalszego korzystania z tego towaru. Dotychczas, za aprobatą polskich organów podatkowych, podatnicy traktowali powyższą transakcję, jako dwie odrębne transakcje podlegające podatkowi VAT tj. sprzedaż pierwotną oraz opodatkowaną usługę leasingu. W zależności od typu i przedmiotu leasingu jest on traktowany albo jako świadczenie usług albo dostawa towarów.

Schemat Leasingu zwrotnego

Konsekwencją powyższego podejścia, jest możliwość odliczenia naliczonego podatku VAT przez leasingodawcę (jako nabywcy towaru, np. nieruchomości) od ceny jego sprzedaży, a następnie przez leasingobiorcę od opłat leasingowych lub ceny towaru.

Zgodnie z wyrokiem TSUE, leasing zwrotny powinien być traktowany jako jedna usługa o charakterze finansowym, zwolniona z VAT. W szczególności, leasing zwrotny nie polega na dokonaniu dwóch różnych dostaw towarów, z uwagi na to, że ostatecznie towar pozostaje w posiadaniu jego dotychczasowego właściciela. Powyższe oznacza, że jedyną czynnością objętą i równocześnie zwolnioną z VAT, byłaby działalność firmy leasingowej polegająca na zapewnieniu finansowania działalności przedsiębiorcy. Konsekwentnie, podatnicy dokonujący dostawy towaru do leasingodawcy nie mieliby prawa do odliczenia podatku VAT z tytułu zawarcia umowy leasingu, bowiem do dostawy towaru w ogóle by nie dochodziło.

Aktualnie, Ministerstwo Finansów analizuje wydany wyrok pod kątem jego skutków podatkowych dla polskich podatników, z uwagi na m. in. użycie belgijskich innych instytucji prawa cywilnego nieznanych polskiej praktyce. Stan faktyczny w sprawie Mydibel dotyczył bowiem przyznania prawa do dzierżawy nieruchomości (a nie jej sprzedaży), a następnie leasingu tej samej nieruchomości. Mimo powyższego, sens ekonomiczny omawianej przez TSUE transakcji był analogiczny, jak dla leasingu zwrotnego dokonywanego na gruncie polskiego prawa cywilnego i podatkowego.

W związku z powyższym, niewykluczone, że w tym zakresie Ministerstwo Finansów wyda interpretację ogólną zmieniającą podejście organów do leasingu zwrotnego. Naszym zdaniem, ewentualna zmiana podejścia organów podatkowych powinna jednak uwzględnić dotychczasową praktykę, gwarantując ochronę stronom leasingu, które odliczały dotąd podatek VAT przy tego typu transakcjach. W przypadku gdyby na podstawie niniejszego wyroku doszło do kwestionowania rozliczeń, ryzyko mogłoby powstać zarówno po stronie firmy leasingowej (odliczenie VAT od nabycia przedmiotu leasingu) jak i samego przedsiębiorcy (VAT od płatności leasingowych). Należy przy tym zauważyć, że dla podejścia zaprezentowanego w wyroku TSUE, nie powinien mieć znaczenia przedmiot leasingu, którym może być zarówno środek trwały jak i wartość niematerialna i prawna.

Przyjęcie podejścia TSUE oznaczałoby również, że na gruncie podatku VAT istnieją trzy rodzaje leasingu tj.: leasing operacyjny (świadczenie usług), leasing finansowy (dostawa towarów) oraz tzw. leasing zwrotny (świadczenie usług zwolnionych z VAT, przy czym ten ostatni, w swojej istocie najbardziej zbliżony byłby do kredytu/pożyczki zabezpieczonej poprzez ustanowienie przewłaszczenia na zabezpieczenie.

Końcowo należy zwrócić uwagę, że wyrok TSUE jest przełomowy pod kątem rozumienia tzw. świadczenia jednolitego (kompleksowego) na gruncie VAT, które do tej pory rozumiane było jako dokonanie przez podmiot kilku czynności, składających się na jedno, kompleksowe świadczenie. W przypadku leasingu zwrotnego, mamy jednak do czynienia z czynnościami dwóch, różnych podmiotów gospodarczych. Równocześnie, nie sposób nie przyznać racji Trybunałowi, że w istocie leasing zwrotny jest usługą finansową, mającą na celu uzyskanie kapitału finansowego.