close
Share with your friends

Nowe instrumenty: recharakteryzacja oraz nieuznawanie transakcji

Nowe instrumenty: recharakteryzacja oraz nieuznawanie t

Nowelizacja przepisów, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2019 r. doprecyzowała uprawnienia organów podatkowych w zakresie uznania za rynkowe warunków, na jakich prowadzą działalność podmioty powiązane. Oznacza to, iż organ ma prawo uznać, iż w określonych warunkach dana transakcja pomiędzy podmiotami powiązanymi nie zostałaby zawarta (ang. non-recognition) lub zostałaby zawarta inna transakcja (ang. recharacterization).

Powiązane treści

Szklany dach budynku od dołu

Instrumenty weryfikacji cen transferowych

Przedmiotowa regulacja umożliwia właściwe rozpoznanie przez organ podatkowy faktycznej transakcji kontrolowanej (nawet, jeśli odbiega ona od transakcji wskazywanej przez podatnika) oraz ewentualne zastąpienie przez organ podatkowy – na potrzeby szacowania dochodu lub straty – transakcji pomiędzy
podmiotami powiązanymi inną transakcją (transakcją właściwą) lub całkowite pominięcie skutków podatkowych transakcji kontrolowanej. Trzeba podkreślić, iż w badaniu transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi organy podatkowe biorą pod uwagę faktyczny przebieg transakcji i okoliczności jej zawarcia oraz rzeczywiste zachowanie stron w transakcji, a niekoniecznie zapisy umowne czy inne ustalenia.
 

Co nowe przepisy oznaczają dla podatników w praktyce?

W konsekwencji badania transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi organ może (1) dokonać recharakteryzacji transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi na inną transakcję i ocenić skutki podatkowe jedynie tej drugiej lub (2) pominąć całkowicie skutki podatkowe transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi, jeśli podmioty niepowiązane w ogóle nie zawarłyby takiej transakcji. Jak zastosowanie przedmiotowych przepisów może wyglądać w praktyce?

Przykład 1. – recharakteryzacja transakcji 1

Podmiot uczestniczy w grupowym systemie zarządzania płynnością (cashpooling), jednak zawsze wykazuje saldo ujemne (tzn. posiada deficyt środków obrotowych).

W takiej sytuacji organ podatkowy może potraktować wskazaną transakcję jako pożyczkę i zastosować
odpowiednią dla pożyczki metodę szacowania cen transferowych.

Przykład 2. – pominięcie transakcji 2

Podmiot posiada zakład produkcyjny położony na terenie zalewowym, na którym regularnie dochodzi do podtopień. Podmiot ten nabywa od podmiotu powiązanego ubezpieczenie posiadanego majątku i uiszcza na jego rzecz odpowiednią składkę.

W tym przypadku organ podatkowy może próbować uzasadnić, iż na wolnym rynku taka transakcja nie zostałaby zawarta tj. żaden zakład ubezpieczeniowy nie przyjąłby na siebie takiego ryzyka i w konsekwencji nie doszłoby do zawarcia takiej transakcji.

Nowe przepisy?

Należy podkreślić jednocześnie, iż w polskim prawodawstwie obowiązuje już klauzula antyabuzywna w postaci art. 119a oraz 199a Ordynacji podatkowej. Natomiast trzeba powtórzyć za Ministerstwem Finansów, iż instrumenty wprowadzone ostatnią nowelizacją przepisów dotyczą jedynie podmiotów powiązanych, a głównym wyznacznikiem ich zastosowania nie jest korzyść podatkowa w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, lecz rynkowość transakcji tj. czy podmioty niepowiązane zachowałyby się w podobny sposób, jak zachowały się podmioty powiązane.

Ograniczenia dla organów podatkowych

Wskazać należy, iż ustawodawca podkreślił, że podstawą zastosowania przepisów prowadzących do recharakteryzacji czy odmowy rozpoznania transakcji nie mogą być jedynie trudnością w weryfikacji ceny w transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi czy brak porównywalnych transakcji zawieranych pomiędzy podmiotami niepowiązanymi w porównywalnych okolicznościach na rynku. Nie zmienia to jednak faktu, iż przedmiotowe regulacje w obecnym brzmieniu budzą wątpliwości i uwagi ze strony podatników. Natomiast zgodnie z uzasadnieniem nowelizacji przepisów podatkowych, recharakteryzacja transakcji oraz pominięcie transakcji, nie stanowią nowych narzędzi w polskim ustawodawstwie. Do tej pory mogły być one bowiem stosowane w oparciu o określoną w przepisach zasadę ceny rynkowej. W konsekwencji oznacza to, iż mogą one mieć zastosowanie również do transakcji zawartych w latach poprzednich. Natomiast podkreślenia wymaga fakt, iż wprowadzając przedmiotowe przepisy polski ustawodawca konsekwentnie wprowadza do polskich regulacji zapisy Działań nr 8, 9 i 10 inicjatywy BEPS (ang. Base Erosion and Profit Shifting). Sekcja D.2 Wytycznych OECD (lipiec 2017) mówi wprost o możliwości recharakteryzacji danej transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi lub jej pominięciu.

Ewa Kasperkiewicz, menedżer w zespole ds. cen transferowych w KPMG w Polsce
 

Źródło: Zmiany proponowane przez rząd ucieszą podatników – wywiad z dyrektor departamentu cen transferowych i wycen w Ministerstwie Finansów Joanną Pietrasik – Dziennik Gazeta Prawna – 10 sierpnia 2018 r.
Źródło: Wytyczne OECD 2017, pkt. 1.126-1.127.
 

Bądź z nami w kontakcie

 

Want to do business with KPMG?

 

loading image Zapytanie ofertowe (RFP)