close
Share with your friends

Zmiany w VAT

Zmiany w VAT

Wśród licznych zmian w przepisach podatkowych, jakie czekają nas w 2019 roku, znalazły się również te dotyczące regulacji w zakresie VAT. Mimo że termin wprowadzenia niektórych z nich wydaje się odległy (połowa 2019 lub nawet 2020 rok), warto wziąć je pod uwagę już teraz i odpowiednio wcześnie się do nich przygotować. Będą one bowiem wymagały pewnych zmian w systemach księgowych przedsiębiorstw. Warto także wspomnieć o mniejszych zmianach, które mogą mieć wpływ na codzienne rozliczenia podatników.

Agnieszka Laskowska KPMG w Polsce

dyrektor, dział doradztwa podatkowego, zespół ds. VAT

KPMG w Polsce

Kontakt

Powiązane treści

Bok szklanego drapacza chmur

1. Nowa matryca stawek VAT i wiążąca informacja stawkowa

Minister Finansów opublikował w listopadzie 2018 r., długo oczekiwany, projekt nowelizacji ustawy o VAT i ustawy – Ordynacja podatkowa („projekt”), wprowadzający regulacje dotyczące tzw. nowej matrycy stawek VAT oraz wiążącej informacji stawkowej („WIS”).

Pomimo, iż przepisy odnoszące się do matrycy mają wejść w życie dopiero w 2020 roku, to te dotyczące WIS zaczną obowiązywać już w kwietniu 2019 roku. Wygląda więc na to, że ustawodawca daje podatnikom czas na przygotowanie się do zmian, co jest o tyle istotne, że dla wielu z nich, są to zmiany wymagające przeprowadzenia odpowiednich procesów i dostosowania wewnętrznych systemów księgowych.

Nowelizacja w zakresie nowej matrycy stawek VAT, polegać będzie przede wszystkim na wprowadzeniu nowych wykazów towarów i usług opodatkowanych obniżonymi – 8% i 5% - stawkami VAT. Nowy wykaz oparty będzie już nie jak dotychczas – na kodach Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług („PKWiU”) z 2008 roku, lecz na Nomenklaturze Scalonej („CN”) w zakresie towarów oraz na aktualnej PKWiU z 2015 w zakresie usług.

Jak wskazano w uzasadnieniu do projektu, celem zmian ma być przede wszystkim uproszczenie systemu. „Wieloletnia praktyka stosowania PKWiU pokazała, że oparty na niej istniejący w Polsce system stawek podatku VAT w istocie jest rozbudowany i skomplikowany, co powoduje znaczne utrudnienia w prowadzeniu działalności gospodarczej. (…) Obecny system jest systemem nieefektywnym i krytykowanym za skomplikowanie oraz brak ochrony dla podatników w zakresie stosowania przez nich przepisów VAT opartych na PKWiU (z uwagi na brak wiążącej mocy opinii klasyfikacyjnych wydawanych przez Główny Urząd Statystyczny)”.

W ocenie Ministerstwa Finansów, proponowane zmiany przyczynią się do uproszczenia systemu stawek VAT i zapewnienia jego prostoty i przejrzystości, co ma się znacząco przyczynić do poprawy warunków prowadzenia działalności gospodarczej.

Za wcześnie aby mówić o tym, dla których towarów stawka VAT zostanie obniżona, a dla których zwiększona. Nada trwają prace nad ostateczną treścią ustawy. Zgodnie z jej pierwotnym kształtem, obniżone stawki VAT dotyczyć będą m.in. takich towarów jak owoce tropikalne i cytrusowe, niektóre orzechy (pistacjowe, migdały, kokosowe); pieczywo, włącznie z ciastkami – miałyby podlegać stawce 5% VAT (a nie jak dotychczas 8% a nawet 23%) bez względu na datę przydatności do spożycia.

Podwyżka stawek VAT dotyczyć będzie natomiast (przykładowo) niektórych przypraw nieprzetworzonych (np. gałka muszkatołowa, kwiat muszkatołowy, kmin, szafran, kurkuma), soków z owoców i warzyw innych niż tzw. „100%”.

W odniesieniu natomiast do usług, dla których kody CN nie mogą mieć zastosowania (dotyczą one wyłącznie towarów), w projekcie zaproponowano odejście od PKWiU z 2008 roku, na rzecz aktualnej – z roku 2015.
Jak wskazano powyżej, nowa matryca stawek VAT miałaby obowiązywać od początku 2020 roku. Jednak już od 1 kwietnia 2019 roku, podatnicy będą mieli możliwość wystąpienia do organów podatkowych z wnioskiem o uzyskanie WIS.

WIS ma być decyzją wydawaną przez wyznaczonego dyrektora izby administracji skarbowej, na potrzeby opodatkowania VAT dostawy, importu, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów albo świadczenia usług. Będzie ona zawierała:

  • opis towaru albo usługi będących jej przedmiotem, 
  • klasyfikację tego towaru według CN albo tej usługi według PKWiU,
  • właściwą dla tak sklasyfikowanego towaru albo usługi stawkę podatku VAT.

Celem WIS, co do zasady, ma więc być zapewnienie podatnikom ochrony – będzie ona bowiem wiążąca dla organów podatkowych względem podatnika, który ją otrzymał, w odniesieniu do konkretnego towaru lub usługi. Co więcej, określoną WIS będą mogli posługiwać się również wszyscy pozostali podatnicy dokonujący dostaw towarów czy usług będących jej przedmiotem. Planowane przepisy zobowiązują organ wydający do zamieszczania WIS (po usunięciu danych wrażliwych) w Biuletynie Informacji Publicznej.
 

2. JPK_VDEK zastąpi deklaracje VAT-7 i VAT-7K

Od 1 lipca 2016 r. pierwsi podatnicy prowadzący księgi podatkowe przy użyciu programów komputerowych zostali zobowiązani do elektronicznego przekazywania ewidencji sprzedaży oraz zakupów dla celów podatku VAT w formie jednolitego pliku kontrolnego (struktura JPK_VAT). Od 1 stycznia 2018 r. obowiązek ten dotyczy wszystkich podatników.

W ostatnich miesiącach Ministerstwo Finansów prowadziło prace nad przygotowaniem nowej, rozszerzonej struktury JPK, która pozwoliłaby na zniesienie obowiązku składania deklaracji VAT-7 i VAT-7K. Obecnie stosowany plik JPK_VAT nie daje takiej możliwości, gdyż nie zawiera wszystkich informacji niezbędnych do prawidłowego rozliczenia podatku VAT, jak np. kwota podatku naliczonego do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, kwota podatku naliczonego przeniesiona z poprzedniego okresu rozliczeniowego, kwota podatku do zwrotu, czy też pozycja dotycząca ulgi na zakup kas rejestrujących. Rezultatem prac jest projekt ustawy z 30 listopada 2018 roku o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy – Ordynacja podatkowa.

Nowy plik JPK_VDEK (nazwa robocza) ma być dokumentem elektronicznym, którego wzór umieszczony zostanie na ePUAP, wspólnym dla deklaracji VAT oraz ewidencji VAT. Będzie się on zatem składał, zgodnie z przedstawionym projektem ustawy, z części deklaracyjnej oraz części ewidencyjnej, a podatnicy w celu wypełnienia obowiązków związanych z rozliczeniem podatku VAT nie będą musieli składać dwóch odrębnych dokumentów (deklaracji VAT i pliku JPK_VAT). Plik ten, poza wskazanymi powyżej danymi deklaracyjnymi i ewidencyjnymi, będzie zawierał dodatkowe dane, które są konieczne do analizy rozliczeń VAT i kontroli.

Jak wskazano w uzasadnieniu do przedmiotowego projektu ustawy, dodatkową korzyścią płynącą z wprowadzonych zmian ma być rezygnacja z szeregu załączników składanych wraz z dotychczasowymi deklaracjami VAT, tj. VAT-ZZ, VAT-ZD i VAT-ZT, a także wniosków występujących w standardowych deklaracjach. Załączniki zostaną zastąpione polami wyboru zawartymi w strukturze nowego pliku JPK_VDEK.

Pomimo zniesienia obowiązku składania deklaracji VAT-7 i VAT-7K, podatnicy nadal będą zobowiązani do składania skróconej deklaracji dla podatku od towarów i usług w zakresie usług taksówek osobowych opodatkowanych w formie ryczałtu (VAT-12), a także do pozostałych deklaracji podatkowych, do których będą miały zastosowanie dotychczasowe przepisy (VAT-8, VAT-9M, VAT-10, VAT-11, VAT-13, VAT-21, VAT-23, VAT-26, VAT-UE, VAT-UEK, VAT-R, VAT-Z oraz VIN-R i VIU-R, a także VIN-D i VIU-D). Z kolei dane składane dotychczas poprzez deklarację VAT-27 (tj. informacja podsumowująca w obrocie krajowym), udostępniane będą za pośrednictwem nowego pliku JPK_VDEK.

Zgodnie z projektem, ustawa ma wejść w życie 1 lipca 2019 roku. Nowa struktura pliku JPK_VDEK nie została jednak jeszcze opublikowana – jak przewiduje nowelizacja, strukturę taką określi Minister właściwy do spraw finansów publicznych w drodze rozporządzenia. Dotychczasowe przepisy dotyczące składania deklaracji podatkowych stosowane będą więc co najmniej do rozliczeń za czerwiec 2019 roku (oraz odpowiednio – do drugiego kwartału 2019 roku).
 

3. Zmiana definicji pierwszego zasiedlenia nieruchomości

W związku z wydaniem przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w dniu 16 listopada 2017 roku wyroku, w sprawie C-308/16 Kozuba Premium Selection Sp. z o.o., Ministerstwo Finansów planuje zmienić zasady zwolnienia z VAT dostawy nieruchomości.

W powołanym wyroku Trybunał uznał, że polskie przepisy o VAT są sprzeczne z prawem unijnym, w zakresie w jakim uzależniają zwolnienie z VAT dostawy nieruchomości od warunku, zgodnie z którym pierwsze zasiedlenie budynków lub budowli następuje wyłącznie ramach czynności podlegającej VAT.

Zdaniem Trybunału, do „pierwszego zasiedlenia” nieruchomości dochodzi także w przypadku wykorzystywania budynku lub budowli na cele własnej działalności gospodarczej.

Po zmianie polskiej ustawy, pierwsze zasiedlenie będzie rozumiane jako oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi, lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne, budynków, budowli lub ich części po ich wybudowaniu lub ulepszeniu.

Nie jest znany dokładny termin wejścia w życie nowych przepisów.

Zmiana ta pozwoli znaczenie zwiększyć ilość przypadków, w których znajdzie zastosowanie możliwość zwolnienia z VAT dostawy nieruchomości.

Warto również zauważyć, że zgodnie z opublikowanymi w ostatnim czasie uwagami do projektu ustawy, Ministerstwo planuje również zmodyfikować definicję „ulepszenia” nieruchomości (co również doprowadzi do zmiany zakresu nieruchomości objętych zwolnieniem).
 

4. Pozostałe zmiany

Obowiązkowy NIP na paragonach

W przypadku sprzedaży rejestrowanej przy zastosowaniu kasy fiskalnej, Ministerstwo Finansów planuje uzależnić możliwość wystawienia faktury dla nabywcy (podatnika VAT), od umieszczenia jego numeru NIP na paragonie dokumentującym daną transakcję. W przypadku niespełnienia tego warunku, negatywne konsekwencje w postaci ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego, równego 100% kwoty podatku wskazanego na fakturze, poniosą zarówno sprzedawca jak i nabywca.

Wątpliwości budzi karanie nabywcy za niedopełnienie obowiązku przez sprzedawcę. Zatem, aby uniknąć sankcji, przedsiębiorca nabywając towary lub usługi, powinien upewnić się czy sprzedawca umieścił jego numer NIP na paragonie.
 

Ulga na złe długi

Skróceniu do 90 dni ulegnie okres, po upływie którego wierzyciel będzie mógł skorzystać z „ulgi na złe długi” i skorygować podstawę opodatkowania oraz podatek należny (a dłużnik będzie zobowiązany dokonać odpowiedniej korekty podatku naliczonego).

Znowelizowane przepisy będą miały również zastosowanie do wierzytelności powstałych przed 1 stycznia 2019 roku, dla których nowy, 90-dniowy termin, upłynie po 31 grudnia 2018 roku.

Ta zmiana, poprzez mobilizujący wpływ na dłużników oraz uwolnienie środków po stronie wierzycieli, powinna skutkować poprawą płynności finansowej przedsiębiorców.
 

Biała lista

Plany Ministerstwa Finansów obejmują również utworzenie tzw. „białej listy”, czyli wykazu, który zawierałby informacje o każdym czynnym podatniku VAT, w tym: numer NIP, pełną nazwę, adres miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, adres siedziby, datę rejestracji dla celów VAT, datę i przyczynę ewentualnego wykreślenia i przywrócenia do rejestru oraz numer rachunku bankowego wskazany w zgłoszeniu identyfikacyjnym podatnika.

Podatnik, który dokonałby zapłaty należności na rachunek inny niż ten wskazany w rejestrze, ponosiłby solidarną odpowiedzialność z kontrahentem za jego zaległości z tytułu danej transakcji, a ponadto kwota należności nie stanowiłaby dla niego kosztów uzyskania przychodów.

Zatem, z jednej strony podatnicy uzyskaliby narzędzie pozwalające im zweryfikować dane kontrahenta, jednak przy dużej ilości transakcji będzie to skutkowało dodatkowymi obciążeniami administracyjnymi.

Agnieszka Laskowska, dyrektor w dziale doradztwa podatkowego w zespole ds. VAT w KPMG w Polsce

Paweł Przydatek, menedżer w dziale doradztwa podatkowego w zespole ds. VAT w KPMG w Polsce

Rafał Roczniak, menedżer w dziale doradztwa podatkowego w zespole ds. VAT w KPMG w Polsce

Urszula Olczak, menedżer w dziale doradztwa podatkowego w zespole ds. VAT w KPMG w Polsce

 

Bądź z nami w kontakcie

 

Want to do business with KPMG?

 

loading image Zapytanie ofertowe (RFP)