close
Share with your friends

Een beheerst project begint met een eerlijke business case. Hoe je een roze bril kleurneutraal maakt

Een beheerst project begint met een eerlijke business

Veel teleurstellingen met projecten zijn terug te voeren naar een slechte start: de business case. Succesvolle projecten hebben bij de start niet alleen een eerlijke business case nodig maar ook eenduidigheid over de governance van het project.

Gerelateerde content

Woman running on the track

Het mantra: bezint eer ge begint.

In 2007 liet toenmalig minister-president Jan-Peter Balkenende zijn ambities zien. Hij zette zich achter een megaproject om een Tulpeneiland in de Noordzee te gaan ontwikkelen. Na veel weerstand en twijfel over de haalbaarheid liet hij de plannen varen. Waarschijnlijk is dat een verstandige keuze geweest. De realiteit is echter dat projecten soms ook worden doorgedrukt zonder dat er aan de voorkant echt is geluisterd naar een objectieve analyse.

De Deense hoogleraar Bent Flyvbjerg doet al jaren onderzoek naar waarom (grote) projecten – onder meer op het vlak van infrastructuur – mislukken of uit de bocht vliegen qua planning en budget. Een veel voorkomende oorzaak blijkt ongefundeerd optimisme. Flyvbjerg spreekt in dit verband van omgekeerd Darwinisme, of 'survival of the unfittest': precies de projecten die er in de business case het beste uitzien worden uitgevoerd, en dat prikkelt de opstellers van zo'n business case dus tot optimistische ramingen. Simpel gesteld: liegen wordt beloond.

De verantwoordelijken erkennen vooraf bijvoorbeeld onvoldoende hoeveel complexiteit er bestaat rondom het project. Ze realiseren zich vaak wel dat die er is, en dat er dus tegenslagen zullen optreden, maar doen niets met die wetenschap. Dit onredelijk optimisme moet worden voorkomen en om dat te doen is het zinnig om de oorzaken scherp op het netvlies te hebben.

Enerzijds gaat het om 'harde' factoren. Denk aan onvolledige informatie of onzekerheid over een nieuwe technologie die nog niet in de praktijk is beproefd. Denk aan een onderschatting van de scope van een project. Of denk simpelweg aan onjuiste calculaties.

Anderzijds gaat het echter ook om 'zachte' factoren, die samenhangen met de menselijke natuur. Mensen neigen van nature naar optimisme; betrokken partijen hebben (financiële) belangen bij een project en kunnen daardoor niet neutraal ernaar kijken; en ook zaken als status en prestige drukken vaak een stempel.

Zowel die harde als zachte factoren verdienen in een vroeg stadium aandacht. De uitdaging is om te zorgen dat besluiten worden genomen op basis van volledige en juiste informatie. Daarvoor is dus niet alleen een kritische review / audit van de business case nodig, maar ook een maatwerk governance aanpak. Governance betekent in dit verband de juiste mensen in de juiste rollen en de juiste procedures zetten. En daarbij niet bang te zijn voor weerstand en kritiek, maar deze juist welbewust toelaten om het besluitvormingsproces te verbeteren.

Wilt u naar aanleiding van dit artikel een vraag stellen of in gesprek gaan, neem dan contact op met Marjolein van Egmond-van Beusekom of Bram van der Heijden.

© 2020 KPMG N.V., registered with the trade register in the Netherlands under number 34153857, is a member firm of the KPMG network of independent member firms affiliated with KPMG International Cooperative ('KPMG International'), a Swiss entity. All rights reserved. KPMG International Cooperative ('KPMG International') is a Swiss entity. Member firms of the KPMG network of independent firms are affiliated with KPMG International. KPMG International provides no client services. No member firm has any authority to obligate or bind KPMG International or any other member firm vis-à-vis third parties, nor does KPMG International have any such authority to obligate or bind any member firm.

Neem contact met ons op

 

Wilt u een offerte van ons ontvangen?

 

loading image Offerteaanvraag (RFP)