close
Share with your friends

Cloudtechnologie in de zorg: van angst naar optimisme

Cloudtechnologie in de zorg: van angst naar optimisme

Door veranderende wetgeving en patiëntenverwachtingen die voor de komende jaren voorspeld worden, zal de brede inzet van technologie versnellen. Dat biedt een hoop kansen, ook in de zorg.

Gerelateerde content

Voor het doorvoeren van veranderingen hoeven we niet af te wachten tot de wetgeving verandert. Het gebruik van cloudtechnologie in de zorg is een mogelijkheid om nu te onderzoeken om nu en in de toekomst competitief en financieel gezond te blijven.

In de zorg vinden miljoenen transacties per dag plaats. Denk aan registratie van medische gegevens in het dossier en overdracht tussen zorgverleners. De zorgsector is daarom bij uitstek geschikt voor de cloud, vanwege de veilige en efficiënte mogelijkheden voor het verwerken van grote hoeveelheden transacties.  

Zorgen en bezwaren houden steeds minder stand

Zorgorganisaties zijn echter nog niet zover om een stap naar de cloud serieus te overwegen en voor te bereiden. De argumenten variëren van aversie tegen de benodigde investering (vooral zonder dat hier een reductie aan fte’s mee gepaard gaat) tot zorgen over de veiligheid van patiëntgegevens.

In het huidige uitdagende zorglandschap houden deze bezwaren echter steeds minder stand:

  • Systemen voor bedrijfsvoering- of zorgprocessen worden steeds meer vervangen door SaaS (Software as a Service) alternatieven. Ook grotere enterprisesystemen zoals ERP en uiteindelijk EPD komen als cloudvariant beschikbaar.
  • In Nederland zien we steeds meer overnames, fusies en brede samenwerkingsverbanden in de zorg. Een cloudplatform draagt bij aan het realiseren van kostenbesparingen: vaak worden de IT-systemen van betrokken partijen met elkaar geïntegreerd en vindt er schaalvergroting plaats. Ook samenwerking en informatie-uitwisseling, bijvoorbeeld in regionaal verband, kan bij uitstek worden ondersteund met cloudtechnologie. Hiervan zien we al internationale voorbeelden.
  • Veel zorginstellingen hebben zorgen over de veiligheid van de cloud. De beweging naar de cloud is echter juist een kans om de beveiliging te verbeteren, aangezien de meeste cloudleveranciers veel robuustere cyber security mogelijkheden kennen dan de zorginstellingen zelf.
illustratie cloud technologie

Verbeteren van de zorg

De meeste zorginstellingen in Nederland werken met elektronische patiënten- of cliëntendossiers. Desondanks blijft het lastig om de gegevens hieruit te benutten voor het verbeteren van zorguitkomsten. Hiervoor is technologie nodig die de stroom van informatie faciliteert.

Met cloudtechnologie kan een holistisch beeld van de patiënt veilig gedeeld worden tussen zorgverleners binnen of buiten een zorginstelling. Zo kunnen data vanuit de verrichtingenregistratie, studies naar zorguitkomsten en andere publieke en private databronnen aan elkaar gekoppeld worden. Dit kan zorgverleners helpen om relevante behandelingen te identificeren, klinische variatie te minimaliseren, diagnoses te stroomlijnen, dubbele onderzoeken te voorkomen en patiëntveiligheid te verbeteren.

Door data uit EPD- of ECD-systemen te aggregeren en analyseren – samen met data uit andere systemen - wearables en bijvoorbeeld social media – kunnen zorginstellingen daarnaast écht de patiënt centraal gaan stellen. Zo kunnen zij innovatieve en veilige zorg bieden, zoals de patiënt wenst. Uiteraard met de juiste instemming en binnen de kaders van de wet- en regelgeving.

Achterstand wegwerken

Ontwikkelingen in cloudtechnologie volgen elkaar in een razend tempo op. Het zorgt voor goedkopere inzet van steeds snellere rekencapaciteit en daarmee voor versnelling van tal van innovaties. Zorginstellingen kunnen hier goed gebruik van maken en meeliften op deze ontwikkelingen. Ook is er vaak sprake van een technologischeschuld: een achterstand in investeringen in technologie. Cloudtechnologie maakt het mogelijk deze schuld weg te werken en vervolgens ‘bij te blijven’ op nieuwe ontwikkelingen. 

Kosten besparen

De zorgsector staat ontzettend onder druk om kosten te verminderen. Binnen ziekenhuizen en andere zorginstellingen staan IT-afdelingen daarom voor de uitdaging om met een steeds kleinere begroting de basis op orde te houden én te vernieuwen. Met name de infrastructuur is een grote kostenpost. Opslag van data op locatie draagt hier aan bij. Deze last kan worden verlicht door data te verhuizen van opslag op eigen locatie naar opslag in de cloud.

Natuurlijk zijn de kosten voor de cloud minder voorspelbaar omdat er meer flexibiliteit ontstaat bij het op- en afschalen van capaciteit (pay-as-you-go-model). Het is daarentegen transparanter hoeveel capaciteit er wordt afgenomen. Het is daarom essentieel dat organisaties artsen en verpleegkundigen al vroeg in het transitieproces naar de cloud betrekken om inzicht te verkrijgen in mogelijke knelpunten bij gebruik van het systeem en om processen verder te standaardiseren. Zo kunnen kosten beter in kaart worden gebracht.

Cyber security

Zorginstellingen hebben lang serieuze zorgen gehad over de cloud, en dan met name over de veiligheid van patiëntgegevens en financiële data. In werkelijkheid is de cloud echter een goede manier om de meest gevoelige data van zorginstellingen te helpen beschermen.

Leveranciers van cloudtoepassingen hebben er namelijk een enorm belang bij dat zij het hoogst mogelijke niveau van veiligheid bieden, aangezien hun bestaan afhangt van de veiligheid van de data van hun klanten. Ook kent de infrastructuur van de cloud een gelaagde aanpak om patiëntgegevens te isoleren en toegang te controleren, waarmee de kans op beveiligingslekken door een kwaadwillende partij of door een menselijke fout wordt geminimaliseerd. Tenslotte zorgt de cloud voor een verhoogde betrouwbaarheid en continuïteit van servers en meer disaster recovery mogelijkheden.

Op verzoek van de Tweede Kamer is er een onafhankelijk onderzoek verricht naar medische data in de cloud. Minister Bruins van VWS geeft in zijn brief van 8 oktober 2019 over informatiebeveiliging in de zorg een aantal conclusies van dat onderzoek. Hij geeft aan dat de cloud goed geschikt is voor opslag van medische data, mits de cloudprovider een vestiging of opslagcapaciteit heeft binnen de Europese Unie. Deze cloudproviders moeten voldoen aan de AVG, zodat data beschermd worden tegen onrechtmatig gebruik.

Funding the future

Gebruik van de cloud voor de transformatie van processen in de zorg en de bedrijfsvoering helpt zorginstellingen om de veranderende eisen van de sector bij te houden.

  1. Het cloudmodel biedt organisaties de flexibiliteit om nieuwe IT-toepassingen te implementeren zodra deze beschikbaar komen. 
  2. De cloud biedt continue innovatieve oplossingen, waarop je snel kunt aansluiten (bijv. eHealth, of D&A).
  3. Wet- en regelgeving over data-opslag en technologie in bredere zin verandert regelmatig. De infrastructuur van de cloud en aanpalende applicaties stelt zorginstellingen in staat om snel aanpassingen door te voeren, om zo het risico op sancties te verminderen.
illustratie cloud technologie

Kleine stapjes richting cloud

Hoewel sommige zorginstellingen al bezig zijn met een volledige migratie naar de cloud, erkennen we dat veel andere zorginstellingen een meer incrementele aanpak willen hanteren. Voor organisaties die nog niet klaar zijn om volledig naar de cloud te migreren, maar al wel stappen willen zetten, zijn er verschillende opties.

  1. Een ‘hybride’ vorm. Een combinatie van een cloudplatform en on-premise-technologie. Dit kan organisaties in de gezondheidszorg helpen om de meest gevoelige informatie binnen de eigen firewalls te beveiligen, terwijl ze nieuwe processen en initiatieven alvast naar de Cloud verplaatsen.
  2. Een smallere toepassing. Organisaties kunnen starten met de implementatie van cloud of een cloudplatform specifiek voor bepaalde backoffice toepassingen.

Het is de verwachting dat er binnen afzienbare tijd rijkere cloudfunctionaliteiten beschikbaar komen. In combinatie met geavanceerde beslisondersteuning voor de gezondheidszorg is het de verwachting dat informatie-uitwisseling en interoperabiliteit in de cloud snel zal toenemen. De meerwaarde voor de directe patiëntenzorg is dan direct zichtbaar.

Waar te beginnen?

Voor zorginstellingen die de stap naar de cloud willen maken, zijn er vijf belangrijke zaken om in overweging te nemen.

  1. Bepaal welke applicaties en data in aanmerking komen voor het consumptie-gebaseerde, pay-as-you-go-model dat kenmerkend is voor de cloud.
  2. Stel vast welke vervangingsinvesteringen op welke termijn nodig zijn. Zoek een geschikt moment om niet in de on-premise omgeving te hoeven investeren, maar juist in een transitie naar een cloudomgeving. Bereid vervolgens besluitvorming voor op basis van de vastgestelde tijdslijnen.
  3. Stel een lijst op van cloudleveranciers (met name die ERP- en EPD/ECD kunnen ondersteunen) die een toekomstvisie hebben die past bij de zorginstelling. 
  4. De cloud kent standaard configureerbare oplossingen en maatwerkoplossingen. Analyseer of standaard oplossingen kunnen voldoen. Kies alleen voor maatwerk als dit strikt noodzakelijk is, dus als de eigen situatie daadwerkelijk uniek is. 
  5. Start voor of tijdens de migratie naar de cloud direct met een veranderprogramma om ervoor te zorgen dat medewerkers de juiste kennis en vaardigheden hebben of ontwikkelen.  

Conclusie

Een migratie naar de cloud gaat niet alleen over het bijhouden van de concurrentie of het implementeren van de nieuwste technologieën. Het gaat over de focus op de zorg en het benutten van de kennis en kunde van de beste leveranciers met betrekking tot cloud technologie. Zorginstellingen die naar de cloud willen migreren moeten hun prioriteiten weloverwogen opstellen. Het verbeteren van patiëntenzorg, het verhogen van efficiëntie en het waarborgen van privacy en veiligheid zijn drie belangrijke gebieden waarbij strategische adoptie van cloud toepassingen een rol kan spelen.

Hoe KPMG kan helpen

KPMG is één van de grootste leveranciers van professionele diensten aan zorginstellingen in Nederland. Ook wereldwijd helpt KPMG diverse zorgorganisaties en zorgsystemen met hun keuzes omtrent de inzet van technologie. We hebben daarmee een breed kennisnetwerk wat we kunnen inzetten.

Ons Nederlandse Digital Health team heeft veel kennis van technologische ontwikkelingen en trends in de gezondheidszorg, van de verschillende leveranciers en van de zorgsector. Onze specialisten zijn betrokken geweest bij diverse projecten rondom technologie en innovatie in de zorg, waaronder leveranciersselecties en grote IT-implementaties en -transformaties.  

KPMG experts Mark de Groot en Hylke Kingma schreven dit blog. Met dank aan: Vince Vickers (KPMG U.S.), Karlijn Engels-Raats en Johan Noltes.

© 2021 KPMG N.V., a Dutch limited liability company and a member firm of the KPMG global organization of independent member firms affiliated with KPMG International Limited, a private English company limited by guarantee. All rights reserved.


For more detail about the structure of the KPMG global organization please visit https://home.kpmg/governance.

Neem contact met ons op

Mijn profiel

Blader door artikelen en kies uw interesses.

Sign up today