close
Share with your friends

KPMG: “Personeelstekort blijft grootste uitdaging voor geestelijke gezondheidszorg”

Personeelstekort blijft grootste uitdaging voor ggz

Het personeelstekort in de geestelijke gezondheidszorg blijft de komende jaren de grootste uitdaging om de toegankelijkheid en de kwaliteit van de zorg op peil te houden. Het groeiende tekort aan personeel zorgt niet alleen voor oplopende wachttijden en een te hoge werkdruk.

Gerelateerde content

KPMG: “Personeelstekort blijft grootste uitdaging voor geestelijke gezondheidszorg”

Ook risico’s voor de veiligheid, het sluiten van GGZ-locaties en meer ziekteverzuim van het personeel zijn het gevolg. Hierdoor nemen de personeelskosten steeds verder toe, waardoor de winstgevendheid onder druk komt te staan. Ook de personeelskosten voor staffuncties stijgen door de toenemende administratieve verplichtingen, mede een gevolg zijn van de overheveling van taken van het rijk naar gemeenten.

“Toch stijgen de kosten van de GGZ minder hard dan de totale zorguitgaven”, constateert Karin Lemmens van KPMG Health. Lemmens: “Dat komt vooral door de afspraken die zijn gemaakt in het hoofdlijnenakkoord, een beperking van de Wlz-uitgaven en de decentralisatie van de Wmo.”

Druk op budget houdt aan

Uit de Healthcheck Geestelijke Gezondheidszorg 2019 van KPMG blijkt dat de GGZ vorig jaar voor het tweede jaar op rij een herstel heeft laten zien van de omzet. In 2018 groeide de omzet met 3,2% een groei die grotendeels gedreven wordt door hogere zorgopbrengsten. Maar ondank deze groei is een verslechtering zichtbaar van het operationele, EBITDA-resultaat.

GGZ-instellingen rapporteerden in 2018 gezamenlijk een EBITDA-marge van 6,7% van de omzet, een daling van 0,7% vergeleken met 2017. De lagere operationele marge wordt volledig gedreven door de sterke stijging van de personeelskosten, die met ruim 5,0% zijn toegenomen.

“Naar verwachting zal de druk op GGZ budgetten voortduren”, zegt Marlies Prins van KPMG Corporate Finance. Prins: “Afgesproken is dat er ruimte is voor een gemiddelde volumegroei van 1%, maar berekeningen gaan uit van een jaarlijkse groei van 3,4% van de zorgvraag. Dat betekent dus dat de GGZ instellingen het risico lopen om 2,4% van de zorg­vraag niet vergoed te krijgen. Dit leidt óf tot een kostenstijging van zo’n € 250 miljoen óf betekent dat GGZ instellingen niet kunnen voldoen aan de zorgvraag.”

Gevangen in huidig systeem van plafonds

De houdbaarheid van de geestelijke gezondheidszorg in Nederland staat volgens Lemmens dan ook onder aanzienlijke druk. Lemmens: “De blijvende druk op de budgetten en de schaarste aan personeel houden het Nederlandse GGZ landschap duidelijk in hun greep. Het lijkt erop dat vooral de grotere (integrale) GGZ instellingen zorg moeten leveren onder grote financiële druk. Ze zitten gevangen in het huidige systeem van omzetplafonds en prijsplafonds, waarbij een afspraak gemaakt wordt over de maximale gemiddelde prijs per patiënt.

Prins: “De marges waren de afgelopen jaren beperkt, waardoor de financierbaarheid van een aantal GGZ aanbieders een grote uitdaging is. Dit is niet alleen vandaag de dag zorgelijk, maar vormt ook een risico voor de toekomstbestendigheid en transformatiekracht van de geestelijke gezondheidszorg. Het beperkte operationele resultaat betekent dat minder geld beschikbaar is voor het doen van investeringen of het aantrekken van financiering. Zorgaanbieders hebben dus moeite om de noodzakelijke technologische vernieuwing te bekostigen en te komen tot een herontwerp van het primaire proces.”

Focus op gezondheid in plaats van ziekte

Nieuwe inzichten op de organisatie van de zorg en het benutten van nieuwe mogelijkheden vanuit technologie zijn volgens Lemmens essentieel om een toekomstbestendige GGZ te creëren. Lemmens: “De winst moet gezocht worden in andere en slimmere manieren van werken en het zoveel mogelijk digitaliseren van zorgprocessen. We zien inmiddels dat stappen vooruit worden gezet, bijvoorbeeld bij zorgverlening in de wijk en de inzet van technologische innovaties, zoals e-health en behandelingen met behulp van gamification.

Een volledige transformatie naar de GGZ van de toekomst is echter noodzakelijk. Er is een ander perspectief nodig, zowel in de benadering van de patiënt waarbij de focus ligt op gezondheid in plaats van ziekte als in de wijze waarop de zorg georganiseerd is. Technologie speelt hierbij een cruciale rol. Het tempo van de veranderingen moet echter wel omhoog. De oplossingen voor de toekomst moeten gezocht worden in andere en slimmere manieren van werken om de beschikbare capaciteit optimaal te benutten. En de digitale route vraagt om sterk leiderschap om met een koersvaste investeringsagenda de noodzakelijke transformatie vorm te geven.”

Meer informatie

Neem contact op met Andy Bellm, (020) 656 7039. 

Lees ons onderzoek Healthcheck GGZ.

Neem contact met ons op

 

Wilt u een offerte van ons ontvangen?

 

Offerteaanvraag (RFP)