close
Share with your friends

De Voorbeeldjaarrekening die de branchegroep Pensioenen jaarlijks uitbrengt, biedt pensioenfondsen en hun uitvoerders een praktisch houvast voor de inrichting van de jaarverslaggeving. Het model 2020 is de dertiende editie en voldoet aan alle actuele richtlijnen en eisen die aan de jaarverslaggeving van pensioenfondsen worden gesteld.

Inleiding

In de editie 2020 van de KPMG Voorbeeldjaarrekening voor pensioenfondsen zijn alle actuele ontwikkelingen op het gebied van jaarverslaggeving meegenomen. Het aantal wijzigingen in de verslaggevingseisen, zoals opgenomen in Titel 9 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek en de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving, is beperkt ten opzichte van voorgaand jaar. Daarentegen is de dynamiek in de sector ongekend hoog. Pensioenfondsen hebben te maken met een groot aantal ontwikkelingen, zowel op de korte als op de middellange termijn, waaraan in de jaarverslaggeving over 2020 aandacht moet worden besteed.

Head of Pensions

KPMG Nederland

Contact

COVID-19

Zonder enige twijfel is COVID-19 een van de belangrijkste thema’s voor de jaarverslaggeving over 2020. Daar waar COVID-19 in de jaarverslaggeving over 2019 nog werd beschouwd als een gebeurtenis na balansdatum, zullen de gevolgen van de crisis in de jaarverslaggeving 2020 daadwerkelijk worden verwerkt en toegelicht. Onze Voorbeeldjaarrekening bevat een aantal voorbeeldteksten gericht op de toelichting in het bestuursverslag (waaronder de financiële paragraaf en de risicoparagraaf) en de verwerking in de jaarrekening.

De uitbraak van COVID-19 en de hierop volgende onzekerheid op de financiële markten zijn aanleiding geweest voor minister Koolmees om ook voor boekjaar 2020 een vrijstellingsregeling toe te passen om pensioenkortingen te voorkomen.

Dit betekent dat pensioenfondsen met een dekkingsgraad boven 90% per 31 december 2020 gebruik kunnen maken van de vrijstelling en de pensioenen niet hoeven te verlagen, waarbij het bestuur de belangen van alle deelnemers evenwichtig moet afwegen. Pensioenfondsen die gebruikmaken van deze vrijstelling zullen dit duidelijk moeten vermelden in de jaarverslaggeving en moeten toelichten wat de gevolgen zouden zijn zonder de vrijstelling van de minister.

Voor pensioenfondsen met een dekkingsgraad onder de 90% geldt dat zij wel een onvoorwaardelijke korting moeten doorvoeren tot zij een dekkingsgraad hebben van 90%. Met het oog op het nieuwe pensioenstelsel (zie ook hierna) is de 90% dekkingsgraad aangemerkt als de harde ondergrens waarvan de minister het niet wenselijk acht als pensioenfondsen daaronder zakken. Gezien de impact op deelnemers zal in dit geval een zorgvuldige toelichting vereist zijn, mede gericht op de wijze waarop het bestuur invulling heeft gegeven aan de evenwichtige belangenafweging van alle betrokken partijen.

Pensioenakkoord

Afgelopen zomer hebben het kabinet en sociale partners overstemming bereikt over de uitwerking van het pensioenakkoord uit 2019. Hiermee is de weg vrij om te komen tot een nieuw pensioenstelsel, dat uiterlijk 1 januari 2026 in werking moet treden. Voor pensioenfondsen is het zaak zich voor te bereiden op de wijzigingen die aanstaande zijn. In overleg met sociale partners moeten belangrijke keuzes worden gemaakt over de wijze waarop de nieuwe pensioenregeling wordt vormgegeven. Een toelichting in het bestuursverslag ten aanzien van de wijze waarop het fonds zich voorbereidt en de verwachte tijdslijnen, al dan niet in de toekomstparagraaf, lijkt ons gerechtvaardigd om deelnemers tijdig te informeren.

Verslaggeving over ESG

Het belang van ESG, en dan met name het meewegen van milieu-, sociale en governance-aspecten bij investeringsbeslissingen, staat bij ieder pensioenfonds nadrukkelijk op de agenda. COVID-19 heeft het belang hiervan nog eens onderstreept. Veel fondsen worstelen echter met de wijze waarop zij verantwoording afleggen in de jaarverslaggeving over dit onderwerp. Het is een uitdaging om beknopt en concreet uiteen te zetten wat de doelstellingen van het fonds zijn, welk beleid hierop is geformuleerd en wat de resultaten daarvan zijn. In de Voorbeeldjaarrekening hebben we onze voorbeeldteksten geactualiseerd en uitgebreid. 

Andere ontwikkelingen

Naast deze grote thema’s is er een veelvoud aan onderwerpen waar ook rekening mee gehouden dient te worden in de jaarverslaggeving over 2020. Zo zijn in september 2020 de nieuwe AG-prognosetafels gepubliceerd, die gehanteerd worden in de waardering van de technische voorzieningen. Voor accountants geldt dat zij in hun controle de herziene Controlestandaard 540 inzake schattingen moeten toepassen, waarbij onder andere meer nadruk wordt gelegd op het toetsen van de redelijkheid van de toelichtingen op schattingen in de jaarrekening. Uiteraard blijven de van toepassing zijnde verslaggevingsrichtlijnen hierbij leidend. Daarnaast zijn bij veel fondsen de benoemde sleutelfunctiehouders en -vervullers aan de slag gegaan. In de verslaggeving over boekjaar 2020 kan stilgestaan worden bij de inrichting van de sleutelfuncties, de wijze waarop zij hun werkzaamheden hebben uitgevoerd en de resultaten ervan.

De gefaseerde overgang naar de nieuwe UFR-parameters vanaf 1 januari 2021 betreft een gebeurtenis na balansdatum. Het effect wordt dus niet verwerkt in de cijfers per 31 december 2020, maar wel toegelicht onder de gebeurtenissen na balansdatum in de jaarrekening.

Overkoepelend narratief

Er is dus sprake van een groot aantal ontwikkelingen. Pensioenfondsen hebben niet alleen de verantwoordelijkheid om hun deelnemers hierover passend te informeren, maar ook om verantwoording af te leggen over de gemaakte beleidskeuzes en de (potentiële) gevolgen daarvan voor deelnemers. Gezien de veelheid aan ontwikkelingen en hun onderlinge verwevenheid, is het de uitdaging voor pensioenfondsen om een overkoepelend narratief te presenteren; de visie van het bestuur waarin het de grote lijnen uiteenzet waar het aan werkt en heeft gewerkt. 

Voorbeeldjaarrekening biedt praktisch houvast

De hierboven beschreven ontwikkelingen zijn nader uitgewerkt in de 2020-editie van de Voorbeeldjaarrekening die KPMG jaarlijks publiceert. Hiermee bieden wij pensioenfondsen en hun uitvoerders een praktisch houvast bij het opstellen van de jaarverslaggeving over boekjaar 2020. In deze editie van de Voorbeeldjaarrekening zijn waar mogelijk voorbeeldteksten opgenomen ten aanzien van bovengenoemde ontwikkelingen. Deze voorbeeldteksten dienen uiteraard aangepast te worden naar de specifieke feiten en omstandigheden van het fonds.

Voor een nadere toelichting of vragen kunt u uiteraard contact met een van de auteurs opnemen.