close
Share with your friends

Bedrijfsimpact en bedrijfsrisico. Twee veel gehoorde termen, die bij organisaties nog wel eens voor de nodige verwarring zorgen. Dit wordt veroorzaakt doordat bedrijven veel rapporteren over de impact die zij hebben, maar hierbij geen koppeling maken tussen deze impacts en de (lange termijn) risico’s die hun organisatie loopt. Tijd dus om hier duidelijkheid over te scheppen. En een voorstel te doen om tot één overzicht van belangrijke risico’s te komen. Deze blog behandelt de verschillende begrippen, hoe impact verschilt van risico en hoe beide begrippen uiteindelijk met elkaar verbonden zijn. 

Bedrijfsimpact versus bedrijfsrisico, zo zit het

De impact die uw bedrijf heeft werkt van binnen naar buiten (inside-out); beslissingen die u neemt werken door op de buitenwereld. Denk hierbij aan impact op sociaal, milieu of economisch niveau. Op sociaal niveau creëert een onderneming banen en zorgt het voor talentontwikkeling. Impact van een organisatie op het milieu is onder andere gelinkt aan milieuvervuiling, waterverbruik en CO2-uitstoot. En op economisch niveau draait het om zaken als belasting betalen en innovatie. Allemaal effecten die buiten de organisatie liggen.

Een bedrijfsrisico werkt juist van buiten naar binnen (outside-in). Organisaties met een strategie ondernemen actie om hun doelstellingen te behalen. Dit gaat gepaard met risico’s die financiële impact op het bedrijf kunnen hebben. Dit hoeft niet altijd een extern risico te zijn. Zo is een werknemer die gevoelige informatie steelt (intern) net zo goed een risico als een handelsoorlog die mogelijk impact heeft op de supply chain (extern).

Overigens begint een bedrijfsrisico vaak met een generieke ontwikkeling, iets wat uw organisatie zou kúnnen raken. Een handelsoorlog betekent niet per definitie een risico voor uw organisatie. Dat wordt het pas als het in een regio plaatsvindt waar u grondstoffen vandaan haalt. Of, stel dat Zuidoost-China ineens kampt met overstromingen en u daar slechts één kleine fabriek heeft staan, dan loopt u wel risico maar de impact is dan niet groot. En is de kwetsbaarheid van uw organisatie dus laag.

Verschillende processen blijken bottle neck

Het in kaart brengen van bedrijfsimpact en bedrijfsrisico’s zijn in de praktijk vaak twee totaal verschillende processen; de materialiteitsanalyse en het risicomanagementproces. Die twee processen communiceren bovendien niet met elkaar. Dat is dan ook meteen de bottle neck.

Om de impact van uw bedrijf op milieu en sociale omstandigheden te bepalen, wordt de zogeheten materialiteitsanalyse toegepast. Zo’n analyse is onderdeel van de duurzaamheidsverslaggeving en meestal ligt de verantwoordelijkheid bij het sustainability team. De analyse bepaalt op welke ontwikkelingen op het gebied van milieu, governance en sociale omstandigheden de onderneming relatief veel impact heeft (dus: inside-out). En welke van die impact stakeholders (zoals klanten, medewerkers en NGO’s) belangrijk vinden om terug te zien in het verslag. Een bedrijf dat producten maakt die niet recyclebaar zijn en waarbij restafval ontstaat, zal bijvoorbeeld afval als belangrijk onderwerp uit zo’n analyse krijgen.

Dit proces – het bepalen van de milieu- en sociale onderwerpen die er toe doen – staat vaak helemaal los van het risicomanagementproces. Daarbij wordt traditioneel gekeken naar de impact die een mogelijk risico heeft op de onderneming (dus: outside-in) en de waarschijnlijkheid dat dit risico zich voordoet. Bij dit proces wordt een lange lijst aan mogelijke risico’s doorlopen, van onderin de organisatie naar boven. Uiteindelijk blijft er een lijst met risico’s over die relevant is voor het hele bedrijf.

Risico’s op de loer door gebrek aan afstemming

Tussen de materialiteitsanalyse en het risicomanagementproces zit een flink gat. Het is bijzonder dat zaken die stakeholders belangrijk vinden omdat de onderneming er een belangrijke impact op heeft, niet ook worden geëvalueerd als financieel risico. Meestal kijken bedrijven voor de bepaling van hun financiële risico’s één tot drie jaar in de toekomst. Op de langere termijn zal echter elke impact van een onderneming zich ook vertalen in een financieel risico voor het bedrijf: direct, zoals het voorbeeld hieronder laat zien, of indirect, omdat de reputatie van de onderneming schade oploopt en klanten daarop reageren. Het is daarmee belangrijk dat bedrijven niet alleen hun kortetermijnrisico’s beschrijven, maar die verbinden met de zaken die uit de materialiteitsanalyse komen en laten zien op welke termijn die ook tot een financieel risico kunnen leiden.

Door een geïsoleerde aanpak kunt u cruciale risico’s missen. En dus ook beleggers verkeerd informeren.

Want stel, uw organisatie heeft een enorme water footprint. Van water is nu misschien nog voldoende. Maar als de aarde verder blijft opwarmen, kan het zijn dat er in bepaalde gebieden waterschaarste ontstaat. En dan krijgt u te maken met een bedrijfsrisico, omdat deze waterschaarste invloed heeft op uw productie in een bepaald gebied. U kunt dus simpelweg niet meer produceren en verkopen. Met een traditionele benadering wordt een dergelijk risico niet geïdentificeerd en komt het pas naar boven als het te laat is.

Een belegger zal van zo’n waterrisico tijdig op de hoogte willen zijn en verwachten dat de onderneming al heeft gekeken naar de relatie tussen de zaken die uit de materialiteitsanalyse komen en de financiële risico’s. Daarom is het dus – nogmaals – zo belangrijk dat het materialiteitsanalyse en risicomanagement samenkomen.

Double materiality sleutel voor totaaloverzicht

De Europese Commissie heeft eisen voor bedrijven opgesteld om niet-financiële informatie te rapporteren, de zogenaamde Non-Financial Reporting Directive (NFRD). Daarin wordt gezegd dat bedrijven niet alleen naar het traditionele materiality proces (inside-out) moeten kijken, maar zich ook moeten richten op bedrijfsrisico’s en welke factoren van invloed zijn op de bedrijfsprestaties (outside-in). Dit wordt double materiality genoemd. KPMG heeft dit uitgewerkt in een aanpak waarbij we de twee met elkaar verbinden tot één overzicht van risico’s, die zicht geeft op waar u zich op moet voorbereiden of op moet acteren.

Als resultaat van die aanpak volgt een diagram zoals deze illustratie. De horizontale as laat zien hoe belangrijk een bepaald onderwerp is voor de financiële prestaties, de verticale as laat zien hoe belangrijk datzelfde onderwerp is vanwege de impact die de onderneming heeft op de omgeving en het belang dat stakeholders daaraan hechten. We geven daarbij voor ieder van de onderwerpen aan wat de ontwikkelingsrichting is: wordt het onderwerp financieel of voor stakeholders belangrijker, of juist niet?

Double materiality diagram

Het diagram helpt u inzichtelijk te maken waar de risico’s zich bevinden en hoe ze zich ontwikkelen:

  • Onderwerpen in het Monitor kwadrant moeten worden gevolgd op hun ontwikkeling, die kunnen belangrijk worden maar zijn het nu nog niet;
  • Onderwerpen in het Adapt kwadrant zijn een financieel risico waar u zich op moet aanpassen (dat wil zeggen: een beslissing nemen over de mate waarin u dat risico wilt lopen of verminderen);
  • In het Purpose kwadrant staan de onderwerpen die er financieel niet erg toe doen, maar die stakeholders wel belangrijk vinden. Voor die onderwerpen heeft u de keuze om deze vanuit uw eigen missie en visie als bedrijf aan te pakken of te laten liggen omdat ze u (financieel) niet zullen raken en u deze ook niet belangrijk vindt vanuit de bredere missie van het bedrijf;
  • Het Manage kwadrant ten slotte vraagt alle aandacht: hier staan de onderwerpen die financieel een risico zijn én stakeholders ook belangrijk vinden vanwege de impact die u heeft op milieu en sociale omstandigheden.

Zo krijgt u een duidelijk overzicht van de risico’s en kansen voor uw onderneming en focus in de aanpak van die risico’s en kansen.

Wat doet KPMG?

KPMG helpt organisaties bij het uitvoeren van een double materiality analyse. Daarbij integreren we het risicoproces met het materialiteitsproces, zodat er één overzichtelijk proces ontstaat als basis voor efficiënte besluitvorming – en dus ook om dit geïntegreerd in het jaarverslag op te schrijven.

Samen met de expertise van KPMG bepaalt u welke waarden er écht toe doen in uw bedrijf. Zowel voor uzelf, als voor uw omgeving. Daarbij kijken we naar de juiste termijnen. En we helpen u helder te krijgen voor wie u welke waarde wilt creëren. Met een heldere blik op welke waarden voor uw organisatie ertoe doen.

 

Contact

Voor meer informatie over onze services kunt u contact opnemen met Wim Bartels, partner Corporate Reporting en Sustainability of Mark Didden, senior manager Corporate Reporting.