close
Share with your friends

Meer samenwerking in de tweede lijn versterkt risicomanagement binnen verzekeraars

Meer samenwerking versterkt risicomanagement

Een goed functionerend risicomanagementsysteem is voor verzekeraars onontbeerlijk. Hoe de actuariële- en risicomanagementfunctie elkaar kunnen versterken

Gerelateerde content

Nl lightbulbs

Risicomanagement als kern van het verzekeringsbedrijf

Het (over)nemen van risico's vormt voor verzekeraars de kern van de activiteiten. Het overnemen van risico's die polishouders niet kunnen of willen dragen is de kern van het business model en daarnaast zoeken verzekeraars bewust financiële risico's op, omdat hier naar verwachting positief rendement tegenover staat. Op deze manier wordt aan risico's verdiend, mits deze voldoende worden beheerst. Een goed functionerend risicomanagementsysteem is daarom onontbeerlijk.

De Solvency II-regelgeving onderkent het belang van doeltreffend risicomanagement en stelt verschillende eisen aan het risicomanagementsysteem, waaronder de invulling van een viertal sleutelfuncties. De sleutelfuncties worden veelal ingericht conform het 'three lines of defense'-model, waarin de risicomanagementfunctie (ook wel 'RMF') samen met de actuariële functie (ook wel 'AF') en de compliancefunctie de tweede lijn vormt. Samen houden zij de eerste lijn scherp bij de inrichting en uitvoering van risicobeheersingsactiviteiten. De interne-auditfunctie vormt de derde lijn en toetst onder andere of de eerste en tweede lijn hun taken op de juiste wijze hebben vervuld. De tweedelijnsfuncties hebben daarmee een gezamenlijk doel en kunnen elkaar in potentie versterken. In de praktijk zien we dat de actuariële functie en de risicomanagementfunctie elkaar niet altijd weten te vinden. Dit is jammer, want hierdoor blijven kansen om door gebruik te maken van elkaars kennis en kunde de kwaliteit van de risicobeheersing te verbeteren onbenut.

Overlap in scope van de tweedelijnsfuncties

Solvency II vereist[1] dat de risicomanagementfunctie, naast het ondersteunen bij en monitoren van een doeltreffend risicomanagementsysteem, ook het risicoprofiel van de onderneming als geheel monitort. Daarbij dient de risicomanagementfunctie verslag uit te brengen over risicoblootstellingen in de brede zin en te adviseren over risicomanagementkwesties met betrekking tot strategische aangelegenheden en opdoemende risico's te onderkennen en te beoordelen. Deze werkzaamheden raken direct aan het takenpakket van de actuariële functie[2] waarin onder andere het analyseren van de adequaatheid van het risicoprofiel van de onderneming en de gevolgde gedragslijn voor het aangaan van verzekeringstechnische verplichtingen vallen.

De RMF mag steunen op het werk van de andere sleutelfuncties, maar dient wel een onafhankelijk oordeel te vormen. Zolang de RMF motiveert en vastlegt waarom zij kan steunen op de werkzaamheden van de actuariële functie en daarnaast waar relevant eigen deelwaarnemingen uitvoert, ziet De Nederlandse Bank (DNB) dit als good practice[3].

Gebruik elkaars toolkit

Door meer samen te werken in de tweede lijn kan de kwaliteit van het risicomanagement worden verhoogd. Zo is diepgaande kennis van financiële en verzekeringstechnische risico's niet altijd aanwezig in de risicomanagementfunctie. Hier kan gesteund worden op de collega's werkzaam in de actuariële functie die juist hier hun expertise hebben. In de actuariële gereedschapskist zitten daarnaast vaardigheden als het uitvoeren van data-analyse en onderzoeken van trends en trendbreuken. Actuarissen hebben veel ervaring met het werken met scenario- en gevoeligheidsanalyses. Deze vaardigheden zou de risicomanagementfunctie ook kunnen inzetten om meer inzicht te krijgen in de ontwikkeling van risico's op langere termijn.

Andersom worden in de risicomanagementfunctie vaak technieken gebruikt die ook binnen de actuariële functie toegevoegde waarde kunnen hebben. Denk aan het periodiek uitvoeren van risk- en control self-assessments (RCSA's), een veel gebruikte methode om medewerkers en management in de eerste lijn zelf de mate waarin risico's worden beheerst te laten inschatten en eventueel vervolgacties te definiëren. Bij veel verzekeraars worden deze sessies al door de risicomanagementfunctie gefaciliteerd. De actuariële functie kan enerzijds zelf baat hebben bij de inzichten die deze sessies opleveren, anderzijds kan de actuariële functie de kwaliteit van de eerstelijnsbeoordeling versterken door het inzicht dat zij heeft in de actuariële processen en risico's en de samenhang daartussen. De actuariële functie een rol geven bij het uitvoeren van RCSA's voor relevante processen kan daarom van toegevoegde waarde zijn.

Het denken in concepten als 'key risico' en 'key control' is in de risicomanagementfunctie vaak al verder ingevoerd dan in de actuariële functie. Door meer focus te leggen op de belangrijkste risico's en bijbehorende beheersmaatregelen kunnen schaarse resources als geld en (management)tijd efficiënt worden ingezet.

Ten slotte is het vastleggen van uitgevoerde tweedelijnscontrolewerkzaamheden nog niet altijd op dusdanig niveau dat externe auditors hierop kunnen steunen. Ook hier zouden de tweedelijnsfuncties meer samen kunnen optrekken, enerzijds om aan te tonen dat de materiële risico's voldoende worden beheerst en anderzijds om dubbel werk te voorkomen.

Conclusie

Een goed functionerend risicomanagementsysteem is onontbeerlijk voor een verzekeraar. Er is overlap in de scope van de actuariële functie en de risicomanagementfunctie en de vaardigheden en technieken die in beider  gereedschapskisten zitten zijn complementair. Door meer samen te werken in de tweede lijn kunnen de actuariële functie en de risicomanagementfunctie beide meer toegevoegde waarde leveren en het risicomanagement verder versterken.

Wilt u meer weten over de inrichting van uw risicomanagementsysteem dan kunt u contact opnemen met Veronique de Boer-Achmad of Helen Stijnen. 

Footnotes

[1] Artikel 269, gedelegeerde verordening (EU) / 2015-35

[2] Artikel 272, gedelegeerde verordening (EU) / 2015-35

[3] DNB - Good Practice Risicomanagement Verzekeraars, 27 november 2018

Neem contact met ons op

 

Wilt u een offerte van ons ontvangen?

 

loading image Offerteaanvraag (RFP)