Onderschatte risico’s en onbenutte kansen - KPMG Nederland
close
Share with your friends

Onderschatte risico’s en onbenutte kansen – ESG in de financiële sector

Onderschatte risico’s en onbenutte kansen

Waarom ESG-gerelateerde risico’s en kansen nog steeds worden onderschat door financiële instellingen.

Leonie Jesse

Senior manager

KPMG Nederland

Contact

Gerelateerde content

Afgelopen jaren is de aandacht voor ESG-kwesties sterk toegenomen. Steeds meer financiële instellingen zien in ESG-kwesties belangrijke risico's maar ook kansen. In dit blog beargumenteren wij waarom wij denken dat ESG-gerelateerde risico's en kansen nog steeds worden onderschat door Nederlandse financiële instellingen.

De afgelopen jaren is er steeds meer aandacht gekomen voor ESG-kwesties. Dit wordt onder meer onderschreven door:

  • een recente enquête van DNB onder de grootste pensioenfondsen en verzekeraars – waaruit bleek dat alle onderzochte instellingen inmiddels een eigen duurzaamheidsbeleid hebben1;
  • de sterke toename van het vermogen onder beheer in meer verantwoorde beleggingsfondsen – in Europa van nog geen € 500mld in 2014 naar bijna € 750mld in 20182; en 
  • het opnemen van ESG-risico's in de EIOPA-stresstest voor pensioenfondsen3.

ESG-risico's doen Nederlandse banken, verzekeraars en pensioenfondsen pijn

Deze aandacht wordt deels afgedwongen door de toenemende impact van dergelijke kwesties. Wij zien steeds vaker voorbeelden van ESG-kwesties die financiële instellingen raken. In januari 2018 moest NN Group € 89mln uitkeren voor schades die waren veroorzaakt door een storm4, hetgeen door klimaatverandering vermoedelijk vaker zal gaan voorkomen. In 2017 zijn onder meer ING en ABN AMRO wakker geschud vanwege hun aandeel in de omstreden Dakota Access-pijpleiding vanwege mogelijke mensenrechtenschendingen5. Vanaf 2015 heeft ABP als één van de grotere aandeelhouders in Volkswagen, significante financiële schade ondervonden door het emissieschandaal. De kosten voor Volkswagen zijn inmiddels opgelopen tot meer dan € 30mld6.

WEF Global Risk Report 2019

Nederlandse financiële instellingen proberen deze risico's daarom beter te beheersen

Mede om ESG-gerelateerde risico's te beheersen heeft het merendeel van de Nederlandse financiële instellingen volgens DNB een duurzaamheidsbeleid geïmplementeerd1. Binnen dergelijk beleid identificeren zij significante ESG-gerelateerde risico's en definiëren instrumenten om deze risico's te meten en te verkleinen. Momenteel is opwarming van de aarde het breedst onderkende en doorgaans meest materieel geachte ESG-risico.

Wij observeren een trend dat steeds meer instellingen hun blootstelling aan risico's die direct samenhangen met de uitstoot broeikasgasemissies proberen te verkleinen. Met name door het instellen van een CO2-budget en/of door investeringen in of financiering van kolencentrales af te bouwen.

Als KPMG zien wij echter nog veel ruimte voor verbetering

Hoewel de meeste Nederlandse financiële instellingen de belangrijkste ESG-risico's hebben geïdentificeerd en duurzaamheidsbeleid hebben opgesteld om die te adresseren, zien wij als KPMG nog veel ruimte voor verbetering om ESG-risico's beter te beheersen.

Dit blijkt ook uit hetzelfde onderzoek van DNB. Hierin komt naar voren dat slechts 36% van de onderzochte instellingen duidelijke indicatoren en doelstellingen heeft geïmplementeerd als onderdeel van het duurzaamheidsbeleid, en amper 20% de effecten van het gevoerde beleid meet1.

Daarbovenop zien wij dat duurzaamheidsbeleid en het managen van ESG-risico's vaak nog weinig geïntegreerd zijn. Dit blijkt uit het feit dat:

  1. het merendeel van de Nederlandse financiële instellingen opwarming van de aarde aanmerkt als belangrijk ESG-risico;
  2. een deel daarvan hierop probeert te sturen door het vaststellen van de CO2-voetafdruk van het portfolio;
  3. maar er slechts weinig instellingen zijn met een visie op hoeveel risico ze bereid zijn te lopen ten aanzien van dit risico, dit risico meten en risicolimieten hebben vastgesteld.

Dat slechts weinig instellingen dit op orde hebben, komt ons inziens door de complexiteit van veel ESG-risico's, een gebrek aan valide en betrouwbare data die inzicht geeft in dit risico, en omdat er bij instellingen ervaring ontbreekt in het grondig analyseren van dit type risico's.

Het is ondanks de databeperkingen en onzekerheden echter wel degelijk mogelijk om een adequate inschatting te maken van de omvang van dergelijke risico's, bijvoorbeeld met dynamic risk assessments (DRA), scenarioanalyses en/of stresstesten.

FS ESG kansen Infographic

Bovendien liggen er nog grote kansen

Wij zien daarnaast twee categorieën kansen voor financiële instellingen op het gebied van ESG.

De eerste categorie komt voort uit het feit dat niet alleen financiële instellingen, maar ook hun klanten (de maatschappij in de breedte) zich steeds meer bewust zijn van ESG-kwesties. Tussen 2015 en 2018 is het aandeel van de Nederlanders dat aangeeft zich zorgen te maken over klimaatverandering toegenomen van 70% naar meer dan 80%6. Zij nemen duurzaamheid steeds meer in overweging bij het maken van keuzes tussen aanbieders van producten en diensten. Het aandeel van de Nederlanders dat aangeeft dit te doen, is tussen 2013 en 2018 toegenomen van 30% naar 48%7. Dit geldt ook voor financiële producten. Tussen 2014 en 2018 is de duurzame Triodos Bank met bijna 50% gegroeid8, terwijl Nederlandse grootbanken over diezelfde periode gemiddeld amper gegroeid zijn9. Een ander voorbeeld dat deze kansen aantoont, is dat de 'vermogen onder beheer in verantwoorde fondsen' van NN Group in 2018 met meer dan 50% is toegenomen.

Wij verwachten dat de kansen op dit vlak de komende jaren alleen maar verder zullen toenemen, naarmate ESG-kwesties zoals klimaatverandering door onderliggende trends zichtbaarder en urgenter worden.

De tweede categorie kansen komt voort uit het feit dat ESG-risico's onvoldoende serieus worden genomen door institutionele beleggers en daarom worden onderschat. Derhalve liggen er ons inziens nog grote kansen op financiële markten; instellingen die voorlopen op dit vlak kunnen gebruikmaken van dit marktfalen.

Dit blog vormt het eerste onderdeel van een drieluik over het belang van ESG-integratie voor de financiële sector. Volgende blogs richten zich op: toenemende druk van stakeholders en wet- & regelgeving.

Voor vragen, opmerkingen of meer informatie neem contact op met: Leonie JesseCarlo Cuijpers of Michiel Evers.

KPMG organiseert in september/oktober de "ESG-compliance masterclass". Voor meer informatie : ESG Compliance Masterclass voor pensioenfondsen.

Bronnen:

1Op waarde geschat? Duurzaamheidsrisico's en -doelen in de Nederlandse financiële sector, DNB (2019)

2Morningstar Direct, Morningstar (2018)

3EIOPA, Occupational Pensions Stress Test 2019, EIOPA (2019)

4NN Group reports 1Q18 results, NN Group (2018)

5ING verkoopt aandeel in omstreden Dakota-oliepijplijn, FD (2017)

6VW shrugs off 1 billion euro legal hit with higher SUV sales, Reuters (2019)

6Duurzaam denken is nog niet duurzaam doen, I&O Research (2019)

7Dossier Duurzaam 2018, GfK / b-open (2019)

8Annual Report 2018, Triodos (2019)

9Statline, DNB (2019)

Neem contact met ons op

 

Wilt u een offerte van ons ontvangen?

 

Offerteaanvraag (RFP)