Nl stairs

  • Tom van der Heijden, Partner |

3 minuten leestijd

Als nieuwe wereldmacht stelt China zich steeds assertiever op. De moeizame westerse strijd tegen COVID-19 vormt voor China een bevestiging van zijn eigen superioriteit. Die houding, in combinatie met de mensenrechtensituatie, roept de vraag op: Is China partner, concurrent, rivaal, of alle drie?

Over die kwestie gingen topbeslissers uit overheid en bedrijfsleven virtueel met elkaar in gesprek tijdens een webcast van het KPMG RAAD Board Program. Het online event, georganiseerd door KPMG en Dutch Transformation Forum, stond onder leiding van oud-minister van Buitenlandse Zaken en voormalig secretaris-generaal van de NAVO, Jaap de Hoop Scheffer. Aanleiding vormden de Two Sessions, de jaarlijkse vergaderingen van de Chinese politieke elite.

Een opkomende grootmacht

In zijn keynote schetste ambassadeur Wim Geerts een beeld van een assertieve nieuwe wereldmacht die door het Westen in toenemende mate kritisch wordt bekeken. Tegelijkertijd komt volgens de OESO ruim 30 procent van de wereldwijde economische groei uit China en binnen tien jaar heeft het de grootste economie ter wereld. Een economie ook, die steeds meer oog heeft voor kwaliteit, en waarin veel wordt geïnvesteerd in innovatieve technologieën zoals kunstmatige intelligentie, quantum en blockchain.

Tegelijkertijd zet China de waarden die het Westen als universeel beschouwt onder druk. Het land tracht het vertrouwen in liberale democratieën te ondermijnen. Daarbij lijkt China te anticiperen op de Volksrepubliek steeds meer op een langdurige confrontatie met het Westen. Ondanks de kritiek kan Nederland het zich volgens Geerts niet veroorloven om China de rug toe te keren. Hij waarschuwde voor een te negatieve blik en hield een pleidooi voor meer nuance.

Ingewikkeld

De relatie met China wordt steeds belangrijker en steeds ingewikkelder. Te midden van alle risico's liggen er veel kansen. Zo heeft Nederland China veel te bieden op het gebied van waterstof, offshore wind, verduurzaming, agri & food, health en life sciences

De praktijk is echter weerbarstig. Nederlandse organisaties worden gehinderd door de publieke opinie, die  steeds kritischer staat tegenover samenwerking met China. Volgens Geerts is het daarom belangrijk om meer nuance in het debat te brengen. Een vijandbeeld is misplaatst. Nederland en de Europese Unie hebben volgens de ambassadeur meer baat bij de evenwichtige benadering van 'partner, concurrent, rivaal', waarbij kansen worden benut zonder de risico's uit het oog te verliezen.

Sancties schadelijk?

Tijdens de webcast klonken zorgen door over de mate waarin westerse landen naar sancties grijpen om China te bestraffen voor mensenrechtenschendingen. Die sancties raken niet alleen China, maar potentieel ook de internationale supply chain en langetermijninvesteringen in het Westen. Zoek eens naar nieuwe vormen van politieke druk, zo klonk het.

Van de top-tien grootste bedrijven ter wereld komen er vijf uit Amerika en vijf uit China. Als de Europese Unie daartussen een rol van betekenis wil blijven spelen, moeten er volgens Geerts meerdere tandjes bij. Onder meer door gerichter te investeren in tech en research & development. Nederland op zijn beurt moet intensiever samenwerken met Europese partners. In de tussentijd moet Europa niet eenzijdig partij kiezen in de economische strijd, al is het volgens Geerts onmiskenbaar dat Europa wat betreft waarden en vrijheden dichter bij Amerika staat.