• Anna van Poucke, Partner |
  • Karin Vernooij, Senior Manager |

3 minuten leestijd

De stijgende zorgvraag van de komende decennia vraagt om een omslag in denken en handelen. Gelukkig beginnen we niet op nul. Er zijn al talloze inspirerende voorbeelden van de 'zorg van de toekomst'. En niet alleen uit het buitenland, zo bleek tijdens een verdiepend webinar van KPMG.

Het webinar diende als follow-up van een online sessie uit januari, toen KPMG de publicatie 'Wie doet het met wie, krapte vraagt creativiteit' presenteerde. Net als in januari schoof ook Marian Kaljouw weer aan, voorzitter van de raad van bestuur van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). Ook Luc Demoulin, voorzitter raad van bestuur van St. Antonius Ziekenhuis, gaf acte de présence.

Inspirerende voorbeelden

Voordat Kaljouw en Demoulin hun visies deelden op het zorgleveringsmodel van de toekomst, leidde Karin Vernooij, senior manager KPMG Health, het thema in met vijf inspirerende voorbeelden, afkomstig uit vier continenten. Zo is daar Babylon Health uit Engeland. Deze startup levert met behulp van een app en kunstmatige intelligentie uitsluitend zorg op afstand, om zo de eerstelijns zorg toegankelijker te maken.

Het Montefiore Medical Center in New York maakt data-analyses op wijkniveau, teneinde passende oplossingen te bieden en de druk op ziekenhuizen te verlagen. En in Australië maakt AI-platform Faethm de impact van innovaties op het personeelsbestand van zorgverleners inzichtelijk.

Juiste zorg op juiste plek

Ook in Nederland zijn al veelbelovende initiatieven opgezet om de zorg in de toekomst betaalbaar en toegankelijk te houden. Marian Kaljouw van de NZa wijst in dit opzicht op een project voor passende zorg in Amsterdam-Noord, waarbij gemeenten, ziekenhuizen, huisartsen en bevolking gezamenlijk gezondheidsdoelen bepalen. De NZa stelt zich daarbij faciliterend op, zodat niet de bekostiging en contractering, maar de vraag van de burgers centraal komt te staan; welke zorg hebben zij nodig om het leven te leven dat ze – onder gezonde omstandigheden – wíllen leven?

Luc Demoulin nam de deelnemers vervolgens mee naar het St. Antonius Ziekenhuis. Dat heeft zich ten doel gesteld om samen met de zorgverzekeraars de demografische groei op te vangen met de huidige omvang, door middel van modernisering en innovaties. Kerndoel: de juiste zorg op de juiste plek. Minder patiënten naar het ziekenhuis laten komen en heropnames terugdringen. Het St. Antonius maakt gebruik van data-analyses en heeft daarmee realtime zicht op zorguitkomsten van patiëntengroepen.

Nieuwe kansen pakken

Demoulin raadt collega's uit de sector aan niet te lang stil te staan bij belemmeringen, maar gewoon te beginnen. Een mooi voorbeeld daarvan vindt hij Health Hub, een living lab in Utrecht waarin ziekenhuizen, zorginstellingen, overheid, universiteiten en bedrijven de krachten bundelen. Samen denken ze na over hoe ze de bevolking gezonder en gelukkiger kunnen maken. "Dat is zoeken en wennen", zegt Demoulin. "Maar het begin is gemaakt. Iedereen heeft het nu over nieuwe kansen."

Kaljouw is het daarmee eens, maar waarschuwt: "Het komt niet zomaar goed. Het is een enorme transitie met grote consequenties. Als we de overgang willen maken van ziekte naar gezondheid, naar zelfstandig functioneren en samenwerken met de patiënt, dan moet er héél veel gebeuren."

Zelf noemt ze in dit kader het afschaffen van de productieprikkel. Maar ook het gesprek voeren met patiënten over 'kwaliteit van leven'. Dit betekent dat niet langer elke ingreep zomaar zal worden vergoed. Belangrijker echter is dat de patiënt tot dezelfde conclusie komt. "Mijn ervaring is dat mensen na een goed gesprek prima in staat zijn om de verstandige keuze te maken."

De kracht van samenwerken

Demoulin pleit ervoor om goede voorbeelden in het zonnetje te zetten, zoals huisartsen die gezamenlijk optrekken met de keten. Maar ook zijn 'eigen' ziekenhuis. "Wie had ooit gedacht dat wij zeer gespecialiseerde zorg thuis zouden verlenen? Toch gebeurt dat nu."

Kaljouw vestigt haar hoop op het nieuw te vormen kabinet en de aankomende generatie artsen en specialisten, bij wie digitalisering en innovatie 'in het bloed zit'. "We hebben tijdens de corona-uitbraak gezien wat de kracht van samenwerken is. Opeens kon alles! Dat was voor mij echt een kippenvelmoment."

Meer informatie

Neem voor meer informatie over dit onderwerp contact op met Anna van Poucke of Karin Vernooij.