People discussing in front of sunset and buildings in background

De NOW: leuker kunnen we het niet maken

  • Sikko Bruinsma, Partner |

3 minuten leestijd

Met het zeer snel beschikbaar stellen van gratis geld, met als doel werkgelegenheid te behouden, heeft de Nederlandse overheid een unieke stap gezet in onze Nederlandse economie. We hebben het over de tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (hierna: NOW) die bedoeld is om werkgevers die door de coronacrisis te maken hebben met een omzetdaling van ten minste 20% (gemeten over een specifieke periode) te compenseren in een deel van de loonkosten. Door middel van deze compensatie kunnen werkgevers hun werknemers met een vast en hun werknemers met een flexibel contract doorbetalen tijdens de coronacrisis, met als doel om bedrijven en banen te behouden.

Om tot een definitieve toekenning van de subsidie te komen, moeten de aanvragers een eindafrekening indienen, met daarbij, afhankelijk van de hoogte van het subsidiebedrag, een bevestiging van de accountant.

De ondernemers hebben het voorschot snel ontvangen, maar om uiteindelijk het bedrag te mogen behouden vraagt nog best veel inspanning. Logisch, stelt onze minister, het is gratis geld, met een hoog frauderisico, dus aanvragers moeten kunnen aantonen dat ze aan de voorwaarden voldoen. De minister stelt hoge eisen aan de controle van de eindafrekening, mede gezien het door hem benoemde frauderisico en de daaraan gekoppelde lage materialiteit. De minister vraagt veel van de accountant en dat heeft rechtstreeks zijn weerslag op de tijdsbesteding. Het maatschappelijk verkeer zal mogelijk weinig begrip hebben voor situaties waarin de accountantskosten zo'n 25% van de totale subsidie beslaan. Dit kan in sommige gevallen wel het gevolg zijn van het toetsingskader waar de accountant mee moet werken bij de controle van de eindafrekening. Gelukkig zal in veel gevallen het aandeel accountantskosten procentueel veel lager zijn. Goed te weten, de accountants hebben het niet zelf bedacht.

In de tweede week van oktober 2020 heeft de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) een nieuwe controlestandaard en het ministerie van SZW een accountantsprotocol beschikbaar gesteld. Hierin worden de verplichte werkzaamheden voor de accountant uitgewerkt, alsmede het vaktechnisch kader. De regeling zelf is complex, waardoor veel vragen ontstaan. Deze complexiteit heeft met name betrekking op:

  • het vaststellen wat tot de definitie 'groep' behoort op basis van de uitgangspunten in de NOW-regeling;
  • het vaststellen van de volledigheid van de omzet in de driemaandsperiode in 2020, en daarmee het percentage omzetdaling (van de groep) waarop de NOW-subsidie wordt gebaseerd;
  • het controleren van enkele aspecten van de loonsom en compliancevereisten (bijvoorbeeld ten aanzien van de restricties inzake bonussen en dividenden).

Er wordt in de media gesproken over de vele fouten die gemaakt zijn rondom de NOW. Dit is ten dele tendentieus. Bij de NOW-aanvraag hebben ondernemers vooraf een inschatting moeten maken van hun omzetdaling. De werkelijkheid wijkt daar natuurlijk altijd van af. Dat is ook niet erg, en we moeten dat ook niet beschouwen als een 'fout'. Het proces van eindafrekening is erop gericht dat achteraf de daadwerkelijke omzetdaling wordt opgegeven (en gecontroleerd). Op basis hiervan wordt de definitieve subsidietoekenning gedaan.

De correcties die plaatsvinden bevinden zich hoofdzakelijk op het vlak van de keuze tussen artikel 6 (op groepsniveau) en artikel 6a (als individuele entiteit). Veel ondernemers hebben ten onrechte onvoldoende rekening gehouden met de groepssituatie waar ze deel van uitmaken. Door de aanpassing te doen naar de feitelijke situatie veranderen de perspectieven en ook de voorwaarden die aan de subsidie gesteld worden. Dit leidt ertoe dat in diverse gevallen subsidie terugbetaald moet worden. Ook dan biedt de minister nog wel een escape, maar daar horen strengere voorwaarden bij en het is niet altijd haalbaar om daaraan te voldoen. 

Het probleem zit vooral in de eerder genoemde keuze tussen artikel 6 (op groepsniveau) en artikel 6a (als individuele entiteit). Zeker bij hele grote juridische structuren (bijvoorbeeld bij PE-huizen) is het zeer complex om te bepalen wat uiteindelijk als 'groep' geduid moet worden vanuit de NOW-regeling.

Binnen KPMG is een taskforce NOW opgericht. Hierin regelen wij de volledige voorbereiding van de audits en de kennisdeling voor onze collega's. Dit loopt goed, maar is ook nodig om klantvragen goed te kunnen beantwoorden en om aan onze eigen kwaliteitsstandaarden te kunnen voldoen. De minister heeft de accountant namelijk een prominente rol gegeven en die verwachting moeten en willen we waarmaken. Het NOW-1 onderzoek (en later ook indien van toepassing NOW-2 en -3) vraagt veel van uw eigen organisatie en ook van KPMG. Het is voor iedereen nieuw en we proberen elkaar daarbij zo goed mogelijk te helpen, uiteraard met respect voor ieders eigen verantwoordelijkheid. 

Makkelijk zal het niet zijn, en gemakkelijker zal het ook niet worden. We adviseren iedere ondernemer om vooral niet af te wachten. Zorg dat je tijdig met je accountant schakelt om goed voorbereid het gezamenlijke proces van de eindafrekening in te gaan. We hopen wel dat het voor iedere ondernemer leuk blijft wat betreft de NOW, dat wil zeggen dat hij/zij de subsidie mag houden. Maar bovenal dat de ondernemer goed door de crisis komt met behoud van werkgelegenheid.

Sikko Bruinsma, partner, hoofd taskforce NOW