doctor-wearing-stethoscope-holding-tablet-with-blur-background

Compensatieregelingen in de zorg

  • Sikko Bruinsma, Partner |

5 minuten leestijd

De beleidsmakers zijn in deze fase van herstel, na de golf van COVID-19 patiënten die ons land overspoelde, volop bezig met het uitrollen van diverse compensatieregelingen in de zorgsector. De meest actuele voorbeelden hiervan zijn het landelijke akkoord dat is bereikt over de compensatie van coronakosten voor ziekenhuizen (3juli 2020) en de GGZ-instellingen (8 juli 2020). Veel is al bekend, maar onzekerheden zijn er ook nog genoeg te benoemen, zoals de verantwoording over de omzetcompensatie voor ziekenhuizen en GGZ-instellingen en het mogelijk wegvallen van de omzetgarantie in het sociaal domein vanaf 1 juli 2020. De maatregelen zijn er op gericht om op korte termijn de instellingen voornamelijk van liquiditeiten te voorzien. Het is steeds meer de vraag of de financiële regelingen, gericht op het behouden van een gezonde bedrijfsvoering in het tweede deel van 2020 en zeker ook in 2021, toereikend zullen zijn. Waar we nu veel aan de voorkant regelen vragen we ons momenteel steeds meer "hardop" af welke verassingen ons de aankomende tijd te wachten staan in de financiële afwikkeling van de compensatieregelingen.

Ondanks de onzekerheden zien wij mogelijkheden om vanuit het gedachtengoed van (Ont)regelen van de zorg en Horizontaal Toezicht te gaan werken met een verlicht regime. Dit zou van toepassing zijn voor die instellingen die een voldoende volwassen bedrijfsvoering hebben, gebaseerd op vertrouwen met als uitgangspunt: 'High trust en High penalty'. Voor instellingen die hier nog niet zo ver mee zijn, kan het een goede katalysator zijn om de bedrijfsvoering te professionaliseren en vanuit vertrouwen en transparantie de verantwoording op te pakken.

De vraag over de toereikendheid van de maatregelen moet iedere instelling bezig houden, het is essentieel om op maandbasis een doorkijk te kunnen maken naar de effecten richting uiteindelijk eind 2021. KPMG heeft hiervoor een financieel liquiditeitsmodel opgezet en beschikbaar gesteld voor instellingen. Van belang hierbij is goed naar de risico's te kijken die verbonden zijn aan de regelingen en risico's met het effect van (gedeeltelijke) terugbetaling. Dit als gevolg van onder andere het feit dat de gerealiseerde productie fors, en soms meer dan gedacht, achterblijft op de gecontracteerde productie. Dit geeft ook kansen om thema's zoals gepast gebruik en doelmatigheid te versnellen, alleen is de bedrijfsvoering van de zorginstellingen hier nu nog onvoldoende op ingericht.

Verantwoorden over de compensatieregelingen: Houd het simpel!

Vanuit deze risico's is de stap naar het verantwoordingsproces snel gemaakt. Termen als 'aantoonbaarheid', 'feitelijke levering', 'noodzakelijkheid' en 'periode afgrenzing' komen dan snel op het vizier. Dit terwijl er nog veel onduidelijkheid is over de toereikendheid van de compensatieregelingen. Wacht daarom de exacte uitwerking van de compensatieregelingen niet af, maar ga nu al aan de slag met de verantwoordingseisen en noodzakelijke voorbereidingen hiervoor. Minimaliseer de kans op terugbetaling van bevoorschotting als gevolg van het feit dat u niet aan de vereisten voldoet (of dit niet kunt aantonen).

Ook over de NOW regeling is al veel gezegd en geschreven. Het frauderisico krijgt hierin een belangrijke plek. Dit gaat potentieel tot een substantiële uitgave aan ongewenste controlekosten leiden. Maar hoe gaan we dit straks in de zorg doen? De laatste jaren zijn juist grote stappen gemaakt met programma's als '[Ont]regel de Zorg', 'Regelarm experimenten' en 'Horizontaal Toezicht'. Minder regels en minder verantwoordingslast door meer te steunen op vertrouwen zijn belangrijke pijlers en het is belangrijk om deze ingezette koers vast te houden, ook in de verantwoordingsperiode tijdens en na  COVID-19. Onze stelling is dan ook dat het passend zou zijn om in dat licht de verantwoordingslasten rondom de Coronacrisis zoveel mogelijk te beperken of zelfs te minimaliseren. Houd het simpel en zorg ervoor dat je als sector ook administratief klaar bent voor een eventuele opleving van het Corona virus. Hierbij kan je denken aan het afrekenen van bevoorschotting op basis van historische schadelast en een tijdelijke versoepeling van materiële controles, zoals destijds in het zelfonderzoek 2012-2013 van ziekenhuizen is toegepast.

Voor GGZ instellingen zien wij door de verschillende financieringsvormen een veelvoud aan verschillende compensatieregelingen ontstaan wat een extra zware complicerende factor op de administratieve verantwoordingslasten geeft. Voor deze sector is het belangrijk om de verantwoordingsmethodiek ook hier simpel te houden en te zoeken naar mogelijkheden om dit financieringsvorm overstijgend te doen. Hierbij kan je bijvoorbeeld denken aan het gelijk trekken van de duur van de regelingen, eenduidigheid van definities, vergoedingspercentages en berekeningsmethodieken en een eenduidige opzet van de verantwoordingen.

Niet terugvallen in extra controles, maar vertrouw op principes van Horizontaal Toezicht

Mocht die versimpeling in de verantwoording er niet komen dan is het risico aanwezig dat de focus van de verantwoording komt te liggen op onder andere het voorkomen van onrechtmatigheid, met als gevolg dat het kan leiden tot weer extra controles. Of durven we nu de koers van minder regels en minder verantwoordingslasten vast te houden? Kunnen de instellingen die al over zijn op Horizontaal Toezicht, binnen dit stelsel ook de verantwoording afleggen over de compensatieregelingen? Of zakken deze instellingen weer terug in het oude regime van allerlei achteraf controles?

Binnen Horizontaal Toezicht staat reeds de overlegstructuur tussen aanbieder en financier en werkt dit goed. Ga voor de COVID-19 verantwoordingen hier vooral op aansluiten, blijf met elkaar in gesprek over de toepassing en verantwoording van de compensatieregelingen. Pas hierbij op met de zoektocht naar het laatste document of handtekening. Laten we in de komende periode niet een stap terugzetten, maar juist met lef dit thema aanpakken. "Wat willen we als zorgverzekeraar, zorgkantoor en gemeente nu echt weten van de aanbieder, en hou het hierbij".

Vanuit KPMG hebben we inmiddels per zorgsector in de zorg een analyse gedaan op de meest recente regelingen, gericht op enerzijds bedrijfsvoering risico's (toereikendheid regelingen) en anderzijds gericht op de risico's die we voorzien rondom de verantwoording. Dit alles in de wetenschap dat er op het gebied van de regelingen nog veel 'work in progress' is. We houden u graag onze visie voor, en helpen u graag met uw risico analyse en voorbereiding op de eindafrekening.

Meer weten?

Heeft u vragen omtrent de afwikkeling van de recente regelingen, of wilt u in een gesprek de specifieke situatie van uw organisatie bespreken? Neem dan in alle vrijblijvendheid contact op met de auteur van dit blog Sikko Bruinsma of zijn collega Mark van der Schrier.

Download PDF : Continuïteit in én na corona tijd (118.2KB)