Health well being

5 succesfactoren voor digitale transformatie in de zorg

5 minuten leestijd

Digitale zorg creëert flexibiliteit en schaal

De zorgsector heeft de afgelopen maanden een versnelling laten zien in het digitaal leveren van zorg. Door COVID-19 is men bewust geworden van het voordeel en belang van voldoende digitale opschaalmogelijkheden voor het snel en flexibel opvangen van een sterk fluctuerende zorgvraag (COVID patiënten) aan de ene kant en beperkingen in het zorgaanbod aan de andere kant (acute en planbare zorg).

De zorg zoveel mogelijk plaats onafhankelijk organiseren door middel van digitale middelen is een voorbeeld van het loskoppelen van de zorgvraag van de beschikbaarheid van personeel en/of locatie. Dit betekent zorg digitaal thuis leveren als het kan en alleen in persoon (thuis of in de zorginstelling) als het nodig is. Denk aan het mogelijk maken van thuiszorg door zelfdiagnose, zelfmonitoring en zelfmanagement met digitale apps en chatbots en online consulten via beeldbellen.

Infographic toename in gebruik van digitale zorgtoepassingen

Bron: consultancy.nl

Tegelijkertijd is iedereen het erover eens dat de digitalisatie die we de afgelopen weken door COVID-19 hebben gezien enkel een eerste stap is, zoals ook te lezen is in Wie doet het met wie: in tijden van crisis. Digitale oplossingen worden nog steeds beperkt ingezet en staan vaak los van de bestaande digitale infrastructuur. Dit terwijl de behoefte aan nieuwe virtuele zorgleveringsmodellen alleen maar toe neemt, met name omdat de druk op de zorg niet zal afnemen. Naast de zorg voor COVID-19 patiënten moet namelijk de planbare zorg op een zeer voortvarende slimme wijze worden opgestart en opgepakt om de kosten niet nog verder omhoog te laten schieten en/of patiënten onnodig lang te laten wachten op hun zorg.

5 succesfactoren

De vraag die we vaak krijgen is: hoe gaan we verder en pakken we dit zo aan dat we succesvol zijn? Hierbij 5 belangrijke kritische succesfactoren die helpen succesvol van een versnelling naar een digitale transformatie te bewegen:

1. Werk vanuit een sterke organisatiestrategie die is opgebouwd rond de digitale mogelijkheden van vandaag en morgen. Belangrijke uitgangspunten hierbij zijn zorg op de juiste plaats en maximale flexibiliteit. Het is daarbij aan te bevelen om te werken met een ambitieuze doelstelling, alleen dan kun je een echte versnelling maken en een significant vernieuwend zorgleveringsmodel bereiken. Denk bijvoorbeeld aan een ambitie met betrekking tot het fysiek minimum en een virtueel optimum, een model dat komt uit "Het Nieuwe Werken". Een fysiek minimum is een afweging die je maakt voor wanneer het echt nodig is om de zorg in persoon op locatie te leveren en het dus echt niet wenselijk is om de zorg virtueel te leveren. De zorg die niet binnen deze categorie behoort kun je dan virtueel leveren. Lukt het je om al deze zorg virtueel te leveren, dan heb je het optimum te pakken. 

Deze afweging baseer je op vooraf vastgestelde factoren, waarbij je rekening houdt met het perspectief van de zorgverlener en die van de patiënt. denk aan bijvoorbeeld de wens van de patiënt , capaciteit van de patiënt, risico's, reistijden en kosten.

The Helsinki and Uusimaa Hospital District (HUS) in Finland heeft ooit de financiële voordelen voor de samenleving berekend voor  thuisdialyse en Obesitas op 500-1000 euro per patiënt, onder meer als gevolg van de vermindering van de reiskostenvergoedingen,  ziekteverzuim en gewichtsverlies.

2. Creëer een digitaal zorgplatform waar alle toepassingen en data bij elkaar komen en kunnen integreren met de bestaande applicaties en platformen. Dit fundament en deze verbinding zijn nodig om enerzijds de traditionele wijze van werken te kunnen laten vervangen en anderzijds zorgpaden te verrijken. Dit platform richt je in met de gewenste data governance, waarmee je onderwerpen als data-beveiliging en privacy borgt. Daarnaast zal dit digitale zorgplatform de mogelijkheid geven om data-analyses uit te voeren en nieuwe inzichten te verschaffen rondom de effectiviteit van behandelingen, maar ook rondom de operationele effectiviteit en efficiëntie van het zorgproces.

Een goed voorbeeld is de Microsoft Cloud for Health , waarin de data-flexibiliteit, veiligheid en interoperabiliteitinstrumenten die de gezondheidszorg nodig heeft om gezondheidsgegevens in de cloud te organiseren - zijn geïntegreerd. Vorig jaar was Microsoft de eerste die een algemeen beschikbare FHIR-service aanbood in Azure, waarmee zorginstellingen gegevens in het FHIR-formaat kunnen opnemen en behouden. Zorgorganisaties die al bezig waren met open standaarden als FHIR, hebben in korte tijd de samenwerking met elkaar kunnen opzetten en het heeft hun teams een hoge mate van wendbaarheid gegeven in de zorg voor hun patiënten.

3. Schrijf een routekaart en kies daarin zorgvuldig 1 of 2 zorgpaden waarmee je de digitale reis start. Begin bij voorkeur met chronische zorg, zoals COPD of Diabetes. Dit zijn doorgaans zorgpaden met repetitieve, laag complexe handelingen en hoge volumes waardoor de impact ook goed zichtbaar is. Andere zorgpaden die zich er goed voor lenen zijn pre-operatie / interventie en de coaching en / of therapiepaden (denk aan fysiotherapie, ergotherapie, oefentherapie, psychotherapie en diëtiek). Hier kun je met digitale oplossingen bijvoorbeeld de rol van zelfmanagement door cliënten een invulling geven en optimaliseren.

Ontwerp de digitale workflow en bouw deze stap voor stap in het traditionele fysieke zorgpad. Monitor nauwgezet deze nieuwe werkwijze op basis van vooraf gedefinieerde KPI's. Baseer de KPI's op vooraf gestelde doelen, denk aan effecten in capaciteits- en productiviteitswinst, kosten en patiënt tevredenheid, en leer zo waar verbeteringen mogelijk zijn. Bouw daarbij een sterke feedback-loop in van zowel patiënten als zorgprofessionals. Met deze lessen kun je waar nodig en mogelijk het proces aanpassen. Als het proces goed verloopt, kun je met deze ervaring het volgende zorgpad digitaliseren.       

4. Kies je oplossingen zorgvuldig aan de hand van een aantal vooraf opgestelde architectuur principes die helpen om je korte en lange termijn requirements en doelen te kunnen blijven realiseren. Denk enerzijds aan zaken als standaarden rondom interoperabiliteit en data-uitwisseling en het standaard gebruik van API's  en anderzijds aan de bescherming van data en het efficiënt beheer in je IT landschap.

Werk daarnaast met het principe: reuse before buy before build. Kies oplossingen die zoveel mogelijk te hergebruiken zijn voor andere toepassingen, dus niet zijn geoptimaliseerd voor één taak en bouw zo weinig mogelijk zelf. Met bouwen kun je dan wel proberen aan te sluiten bij alle behoeften en wensen van het betreffende zorgproces en dat kan een geweldig systeem opleveren, echter vrijwel onvermijdelijk is dat systeem zeer complex en duur in onderhoud.

5. Orchestreer de keten en werk samen op regioniveau bij het kiezen en inrichten van het digitale zorgpad, de applicaties, het vaststellen van een uniforme registratie en uitwisseling van patiëntgegevens. Het is namelijk belangrijk om op een uniforme wijze te werken.

Dit kun je bijvoorbeeld organiseren door op regio-niveau een eHealth development programma op te zetten waarin je via gevalideerde en gestandaardiseerde uitgangspunten en methode e-health services kunt plannen, produceren, testen, implementeren, opschalen en innoveren met elkaar.

Fundament, Focus & Fast Learning

De boodschap is dus creëer een goed fundament, focus op de voor jouw instelling ideale zorgpaden en learn fast. Dat is belangrijk om de acute zorg en planbare zorg onder controle te krijgen, een significante winst te halen op capaciteit, productiviteit en zorguitkomsten en wacht niet op de beste route of ideale situatie, maar bouw nu verder aan de toekomst.

Heeft u vragen of opmerkingen over dit blog? Neem dan contact op met Isabel Moll-Kranenburg, partner operating strategy, KPMG Health.