Painting-of-ships-surrounding-storm

In de storm de averij beperken

4 minuten leestijd

Met een rijke historie op de wereldzeeën heeft Nederland door de eeuwen heen menige storm het hoofd geboden. In 2020 staan we opnieuw in de wind. De huidige coronacrisis heeft een enorme humanitaire impact en legt een zeldzame commerciële en operationele druk op de Nederlandse economie. Niemand voorzag deze crisis, en niemand heeft zich op de impact ervan voorbereid. Vrijwel iedere onderneming in Nederland wordt geraakt, waarbij de ernst van de impact tussen sectoren verschilt. Hoe bewaak je als commissaris de koers in een storm uit alle mogelijke windrichtingen en met huizenhoge golven?

In reactie op de ontstane situatie heeft de overheid een uitgebreid pakket aan maatregelen aangekondigd, variërend van de NOW tot fiscale maatregelen. Inmiddels lijkt het erop dat deze maatregelen in een reeks van gevallen onvoldoende snel en/of onvoldoende toereikend zullen zijn. Verder is het op dit moment nog niet duidelijk hoe lang de COVID-19-situatie zal aanhouden en hoe het herstelproces eruit zal zien.

Desalniettemin staan bestuurders, ondernemers en toezichthouders voor belangrijke keuzes om de situatie zo goed mogelijk te adresseren. Keuzes waar hun organisaties niet per se op zijn toegerust. Moeten we een locatie sluiten of openhouden? Wanneer verwachten we herstel van de vraaguitval? Hoe managen we de continuïteit van onze productie, ondanks beperkingen door COVID-19? Hoe gaan we om met ziekmeldingen onder het personeel? Hoe houden we echt contact met onze klanten en leveranciers – want zo'n conference call is toch anders? Wat is de beste reactie op een verstoorde supply chain en onrustige kapitaalmarkten? Hoe zorgen we ervoor dat we in 2021 zo sterk mogelijk terug kunnen komen?

Snel en zo goed mogelijk handelen op basis van het juiste inzicht blijkt cruciaal in tijden van nood, zowel in het bestrijden van de verdere coronaverbreiding als in het waarborgen van bedrijfscontinuïteit.

Nieuwe uitdagingen, nieuwe oplossingen

Traditionele opties van crisisrespons stroken niet altijd met de huidige vorm van ontwrichting. Versnelde zakelijke verkoopprocessen zijn bijvoorbeeld nu uitdagender dan ze al waren. De onderneming downsizen in de storm van 2020, terwijl 2021 een straalblauwe lucht zou kunnen tonen? De overheidssteunmaatregelen bieden evenwel de mogelijkheid om nieuwe antwoorden op financiële moeilijkheden te verkennen. Het plaatsen van een bedrijf in een tijdelijke 'winterslaap' totdat de recessie is gekeerd, is een van de opties die KPMG ontwikkelt.

Een andere mogelijkheid is te kijken naar bronnen van (overbruggings)liquiditeit. Banken lijken daar wellicht terughoudend in, maar fondsen die specifiek voor een dergelijke situatie zijn opgezet zouden zowel tijdelijk als meer structureel een alternatieve financieringsbron kunnen zijn. Vanzelfsprekend zijn duidelijke en werkbare voorwaarden voor de onderneming daarbij van belang.

Ook operationeel zien we een reeks van nieuwe uitdagingen, die strekken van de discipline hooghouden in werken op afstand, tot tijdelijke flexibilisering van verkoop- en afnamecontracten tot robuuste inroostering van personeel. De quarantaine van werknemers als gevolg van COVID-19 kan cruciale vaardigheden plots buitenspel zetten. KPMG zet in dit verband internationaal beproefde analysetools in om de corona-exposure van ondernemingen snel inzichtelijk te maken.

Anders dan in 2001 en 2008 is de huidige economische malaise als gezondheidscrisis en niet als financiële crisis gestart. De vraaguitval die we nu meemaken biedt een ander perspectief voor de vorm én het tempo van het herstel van de markt. Het is belangrijk dit op de juiste wijze naar klanten, leveranciers, financiers, aandeelhouders en (niet in de laatste plaats) het personeel te communiceren.

Managen van communicatie, emotie en perceptie in crisissituaties is vaak onderbelicht

Reorganisatie en herstructurering veroorzaken geregeld onrust in de gelederen van het personeel, zeker als wordt besloten tot een (tijdelijke) inkrimping van personeelbestand, faciliteiten of productlijnen. Werknemers vragen zich dan af hoe dit hun positie zal beïnvloeden en dit leidt tot stress, verlies van focus en verloop (meestal van de mensen die je het minst graag ziet gaan!). Werknemers hebben behoefte aan duidelijkheid over de toekomst. Hoewel volledige transparantie misschien niet altijd mogelijk is, zijn er altijd mogelijkheden tot geruststelling via de juiste aandacht voor zorg voor en communicatie met werknemers.

Het stakeholderlandschap is uiteraard breder. Afhankelijk van de omvang en financiering van uw organisatie, zijn de reacties van aandeelhouders en financiers soms terughoudend of zelfs afwijzend. Als aandeelhouders tegen de herstructurering zijn of bang zijn geld te zullen verliezen, heeft dit meestal forse gevolgen voor het pallet aan oplossingen voor de onderneming. Het belang van het proactief en op de juiste wijze informeren van deze partijen over plannen en ook eventuele minder aantrekkelijke alternatieven kan niet genoeg worden benadrukt.

Ook het imago van de onderneming kan veranderen. Herstructurering kan klanten en de publieke opinie de toekomst van het bedrijf in twijfel doen trekken, en reacties afroepen die de situatie verder onder druk zetten. De communicatie met directe en soms ook indirecte belanghebbenden is daarbij van cruciaal belang, ook met het oog op het beschermen van de reputatie van betrokken functionarissen. Inclusief het beperken van het risico op eventuele claims.

Om tot een goede en gedragen oplossing van de crisissituatie te komen, kiest KPMG voor de combinatie van (a) een gedegen analyse van de feiten en het presenteren van de best mogelijk oplossingen en (b) nadrukkelijk oog hebben voor de menselijke maat.

Hoe KPMG ondernemingen kan helpen in reactie op de COVID-19-pandemie

KPMG Transformation, Turnaround & Restructuring Services helpt bedrijven de gevolgen van COVID-19 het hoofd te bieden, zowel in geval van financiële vraagstukken op korte termijn (cash management, liquiditeitsplanning, crisismanagement-ondersteuning) als van blijvender aard, zoals turnaround-management en herstructurering. Bijvoorbeeld door reorganisatie, spin-off, acquisitie of aanpassing van de kapitaalstructuur.

Wij werken daarbij met een multidisciplinair team van handelingsbekwame specialisten op het gebied van bedrijfsstrategie, operationele turnaround & reorganisatie, financiering, herstructurering, fusies & overnames (M&A) en fiscaliteit. We leveren daarbij altijd maatwerk. Op basis van gedegen analyse, pragmatische scenario's, en implementatie die ook werkelijk valt te verwezenlijken. Omdat niemand iets heeft aan een koers recht tegen de storm in, of eentje die op andere wijze de mast doet breken.

Ewald van HamersveldMarnix Boorsma en Bud van der Schrier zijn partner bij KPMG en samen met een team van specialisten leiden ze KPMG Transformation, Turnaround & Restructuring Services. 

More Informatie

Please contact Elle Eissens for any queries.