close
Share with your friends

Schenkingen voor buitenlandse notaris vanaf 1 december 2020 belastbaar

Schenkingen voor buitenlandse notaris vanaf 1 dec 2020

Notaires

Recent werd bij het Belgische parlement een wetsvoorstel ingediend om schenkingen van roerende goederen voor een buitenlandse notaris verplicht te laten registreren. De registratie bij de fiscale administratie heeft immers als gevolg dat er schenkbelasting verschuldigd is. Belastingvrij schenken voor een buitenlandse notaris is binnenkort dus verleden tijd. De nieuwe verplichting zou gelden voor schenkingen vanaf 1 december 2020. Voor Belgische schenkers betekent dat concreet dat de “kaasroute” via de Nederlandse notaris vanaf dan geen onmiddellijk fiscaal voordeel meer zal opleveren.

Wat is het huidige systeem?

De belastbaarheid van een schenking in België met schenkingsrechten of “schenkbelasting” hangt af van de registratie van de schenking bij de fiscale administratie. Die registratie is wettelijk verplicht voor elke schenking die gebeurt voor een Belgische notaris. Daarbij kan het gaan om de schenking van vastgoed of om een schenking van roerende goederen zoals geld, aandelen of kunst. De schenker of de begiftigde moet daarvoor zelf niets doen; de notaris zorgt voor de nodige registratie van de akte.

Het is vandaag de dag echter niet verplicht om een schenking van roerende goederen voor een Belgische notaris te laten gebeuren. Een schenking van roerend vermogen kan dan ook perfect geldig gebeuren voor een buitenlandse notaris of in bepaalde gevallen zelfs zonder tussenkomst van een notaris, zoals bij een handgift of een schenking via eenvoudige bankoverschrijving. Een buitenlandse notaris is uiteraard niet verplicht om de akte te laten registreren bij de bevoegde Belgische fiscale administratie. Voor de onderhandse documenten die worden opgemaakt ter bevestiging van de hand- of bankgift geldt ook geen registratieverplichting. Toch kan het opportuun zijn om zulke schenkingen nadien vrijwillig te laten registreren bij de fiscus.

Een geregistreerde schenking van roerende goederen heeft immers een verschillend fiscaal gevolg. Er is namelijk een schenkbelasting verschuldigd als de schenking – verplicht of vrijwillig – geregistreerd wordt. In Vlaanderen bedraagt die schenkbelasting 3% bij een schenking in de rechte lijn en tussen partners, of 7% bij een schenking aan anderen. Voor de schenking van een familiebedrijf is er zelfs een volledige vrijstelling mogelijk indien aan alle voorwaarden wordt voldaan. De registratie van de schenking heeft als onmiddellijk gevolg dat er in principe geen erfbelasting meer kan worden geheven over de geschonken goederen, zelfs niet als de schenker overlijdt binnen de drie jaar vanaf de schenking.

Indien de buitenlandse schenkingsakte of de onderhandse documenten niet geregistreerd worden bij de fiscale administratie, is er op het ogenblik van de schenking geen schenkbelasting verschuldigd. Vanaf de datum van de schenking begint dan wel een fiscale risicotermijn te lopen. Als de schenker binnen de drie jaar overlijdt, is er wel erfbelasting verschuldigd over de waarde van de geschonken goederen. Die erfbelasting ligt een stuk hoger dan de schenkbelasting. In Vlaanderen lopen de tarieven van die erfbelasting immers op tot 27% vanaf 250.000 euro in rechte lijn en tussen partners, en tot 55% boven de 75.000 euro tussen alle anderen.

Voor de schenking van een familiebedrijf voor buitenlandse notaris geldt er bovendien geen risicotermijn van drie jaar, maar van zeven jaar. Overlijdt de schenker binnen die zeven jaar, dan geldt onder voorwaarden een vlak successietarief van 3% tussen partners en in rechte lijn, of 7% voor alle anderen.

Indien de schenker na die drie of zeven jaar overlijdt, is er geen erfbelasting meer verschuldigd over de geschonken goederen en blijft de schenking dus volledig belastingvrij. In het Vlaamse regeerakkoord is in dit verband overigens afgesproken dat de risicotermijn van drie jaar wordt verlengd tot vier jaar. Volgens de laatste berichten zou die verlengde termijn van vier jaar gelden voor niet-geregistreerde schenkingen vanaf 1 januari 2021. In Brussel en Wallonië is er vandaag de dag wel nog geen sprake van een verlenging van de risicotermijn.

Schenker(s) en begiftigde(n) zullen dus een keuze moeten maken: ofwel betalen zij onmiddellijk 3% of 7% schenkbelasting en nemen ze geen successierisico, ofwel betalen ze niets bij de schenking en nemen ze het risico van de hogere erfbelasting bij het overlijden van de schenker binnen de drie jaar. Als de schenker in die drie jaar bijvoorbeeld terminaal ziek wordt en de risicotermijn wellicht niet zal halen, kunnen de buitenlandse schenkingsakte of de schenkingsdocumenten tijdens het leven van de schenker alsnog vrijwillig worden geregistreerd met betaling van de 3% of 7% schenkbelasting. In de praktijk blijkt het belangrijkste risico dan ook vaak een onverwacht overlijden te zijn tijdens de risicotermijn, dat echter vaak wordt afgedekt door het afsluiten van een successieverzekering.

Wat zal er wijzigen?

Het nieuwe wetsvoorstel wil de registratie van buitenlandse notariële schenkingsaktes te verplichten. Daardoor zou er voor deze schenkingen voortaan dus ook 3% of 7% schenkbelasting verschuldigd zijn. De keuze voor een vrijwillige registratie met betaling van schenkbelasting of het laten lopen van de fiscale risicotermijn zou dus vervallen. In de toelichting bij het voorstel wordt daarbij uitdrukkelijk verwezen naar het sluiten van de “kaasroute” via de Nederlandse notaris, maar de nieuwe verplichting zal eveneens gelden voor schenkingen voor bijvoorbeeld een Franse of Zwitserse notaris.

Bij gebrek aan een andersluidende regeling in het voorstel zou de buitenlandse schenkingsakte in principe binnen de 15 dagen bij de Belgische fiscus moeten worden geregistreerd. De praktijk zal moeten uitwijzen of die korte termijn haalbaar is.

De verplichting om de buitenlandse schenkingsakte te laten registreren wordt opgelegd aan zowel de schenker als de begiftigde(n). Zij zullen onderling moeten uitmaken wie er voor de registratie zal zorgen, zonder dat de fiscus evenwel gebonden is door die keuze.

Wat wijzigt er niet?

Schenkingen die niet voor een notaris gebeuren, zoals een handgift, een bankgift of een onrechtstreekse schenking, worden niet geviseerd. Voor deze schenkingen blijft het huidige systeem bestaan.

Vanaf wanneer geldt de nieuwe regeling?

De huidige tekst van het wetsvoorstel bepaalt dat de nieuwe verplichting geldt voor schenkingen vanaf 1 december 2020. Schenkers die dus overwegen om roerend vermogen te schenken en nog van de huidige regeling gebruik willen maken, wachten dus best niet te lang om actie te ondernemen.

Neem contact met ons op